«Dialektoen continuum»: berrikuspenen arteko aldeak

t
ez dago edizio laburpenik
t
[[Fitxategi:Europe_Continuum.gif|thumb|350px|'''Europako dialekto edo hizkuntzen continuum''' ezagunenak. Hemen, koloreek, argiek—argiek zein ilunek,ilunek— continuum bana irudikatzen dute. <p>Geziei jarraikijarraikiz, aldaeraalde txikiak antzemangonabarituko genituzke hurbilerahurbileko mugituzdialektoen gero bainaartean; distantzia geografiko handiagoarekin batera, baina, aldaketa handiagoak antzemangonabarituko genituzke]].
[[Fitxategi:Arab World-Large.PNG|thumb|350px|'''[[Arabiera]]ren dialektoak'''. Arabiera garaikidean, [[elkarrekiko ulergarritasun]]a ez dago ziurtatuta elkarrengandik oso urruti dauden dialektoen artean. <p>HerritikHurbileko herriraherri hizkuntzarenbatetik eremubestera, osoan zehar mugituz geroordea, mailazaskoz mailakoaldaketa aldaketaktxikiagoak antzemangoaurkituko genituzke. [[Isoglosa]] asko antzematen direla adierazi nahi izaten dute honelakoditugu dialektoen mapetanartean, agertzen'''dialektogune''' direnbat mugakeratuz.]]
'''Dialektoen continuuma''' edo '''dialektogunea''', [[Leonard Bloomfield]] hizkuntzalariak<ref>[[Leonard Bloomfield|Bloomfield, Leonard]] (1935). ''Language'', George Allen & Unwin: London, p51. 51orrialdea. Liburua [[Itziar Laka]]k euskaratu zuen, ([[Agustin García Calvo]]ren hitzaurrea eta guzti): ''Hizkuntza'', Klasikoak. 1994.</ref> deskribaturiko fenomenoa da. Hizkuntzalari honekhark defendatzen zuen dialekto multzoen azterketek erakusten zutela aldaketa txikiak erakusten zituztela geografikoki hurbil bizi ziren hiztunen artean. HerritikHerri herrirabatetik diferentziakbestera antzemanaldeak zitezkeennabari dira, baina hurbileko herrietanherrien artean dialektoen arteko diferentziakaldeak txikiak zirendira, batez ere kanpoko aztertzaileentzat. BarnekoHiztunen hiztunenberen ikuspegitik diferentzia horiek nabarmenagoak izan zitezkeenlitezke. Alboko herrietako hiztunekin, [[elkarrekiko ulergarritasun]]a ia beti ziurtaturik egoten da.
Alboko herrietako hiztunekin [[elkarrekiko ulergarritasun]]a ia beti ziurtaturik egoten da.
 
Denborarekin continuum batzuk desagertu egiten dira. Hori gertatuko da aldaera dialektal batzuk galduz gero. Horrela gertatu omen zen, esate baterako, Arabako iparraldeko euskara galdu zenean; mendebaldetik [[Sakana]]ra zihoan continuum baten gezia eten egin zen.<ref>Ikus [[Koldo Zuazo]]: ''Sakanako euskara. Burundako hizkera''. Nafarroako Gobernua eta Euskaltzaindia, [[2010]].</ref>
 
[[Hizkuntza estandar]] boteretsu batek ere aldaketa dialektalak leundu eta continuum bat desegin dezake.
 
 
==Erreferentziak==