Ireki menu nagusia

Aldaketak

ez dago edizio laburpenik
{{lanean|xirkan}}
{{Gerra infotaula
| data = [[1701]]—[[1714]]
| lekua = [[Europa]], [[Ipar Amerika]], [[Mendebaldeko Indiak]]
| emaitza = [[Utrechteko Ituna]] ([[1713]])<br />[[Rastatteko Ituna]] (1714)<br /><small>[[Filipe V.a Espainiakoa|Filipe V.a]] Espainiako errege aitortu zuten, baina trukean Frantziako koroari uko egin eta lurralde ugari eman behar izan zituen<ref>[http://www.puntubi.com/testuinguruak/utrecht-koituna.htm Utrechteko itunak] Puntubi.com</ref>.</small>
| irudia = [[Fitxategi:Duke-of-Marlborough-signing-Despatch-Blenheim-Bavaria-1704.jpg|300px]]
| oina = <small>[[John Churchill|Marlborougheko dukea]] [[Blenheimgo gudua]]n, Robert Hillinforden margolana</small>
| gudulari1 =[[Fitxategi:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|20px]] [[Erromatar-Germaniar Inperio Santua|Inperio Santua]]<br />{{GBR|1}}<br />[[Fitxategi:Prinsenvlag.svg|20px|border]] [[Zazpi Probintzia Batuen Errepublika|Probintzia Batuak]]<br />[[Fitxategi:Flag of Preussen 1701-1918.jpg|20px|border]] [[Prusia]]<br />[[Fitxategi:Flag Portugal (1707).svg|20px|border]] [[Portugal]]<br />{{DNK}} [[Danimarka-Norvegia]]<br />{{ES-CT}} [[Aragoiko koroa]]
| gudulari1 =[[Fitxategi:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|20px|border]] [[Erromatar-Germaniar Inperio Santua|Inperio Santua]]:
| gudulari2 =[[Fitxategi:Pavillon royal de France.svg|20px|border]] [[Frantzia]]<br />[[Fitxategi:Bandera_de_España_1701-1760.svg|20px|border]] [[Espainia]]<br />[[Fitxategi:Flag of Bavaria (lozengy).svg|20px]] [[Bavaria]]
* [[Fitxategi:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|20px|border]] [[Austriako artxidukerria|Austria]]
* [[Fitxategi:Flag of Preussen 1701-1918.jpg|20px|border]] [[Prusiako Erresuma|Prusia]]
* [[Fitxategi:Flag of Hanover (1692).svg|20px|border]] [[Brunswick-Lüneburgeko hauteslerria|Hannover]]<br />
[[Fitxategi:Flag of England.svg|20px|border]] [[Ingalaterrako Erresuma|Ingalaterra]] <small>1707 arte</small><br />
[[Fitxategi:Flag of Scotland.svg|20px|border]] [[Eskoziako Erresuma|Eskozia]] <small>1707 arte</small><br />
[[Fitxategi:Union flag 1606 (Kings Colors).svg|20px|border]] [[Britainia Handiko Erresuma|Britainia Handia]] <small>1707tik aurrera</small><br />
[[Fitxategi:Prinsenvlag.svg|20px|border]] [[Zazpi Probintzia Batuen Errepublika|Probintzia Batuak]]<br />
[[Fitxategi:Flag Portugal (1707).svg|20px|border]] [[Portugalgo Erresuma|Portugal]]<br />
[[Fitxategi:Savoie flag.svg|20px|border]] [[Savoiako dukerria|Savoia]]<br />
[[Fitxategi:Flag of Catalonia.svg|20px|border]] [[Aragoiko koroa]]
| gudulari2 =[[Fitxategi:Pavillon royal de FranceRoyal_Standard_of_the_Kingdom_of_France.svg|20px|border]] [[Frantziako Erresuma|Frantzia]]<br /> [[Fitxategi:Bandera_de_España_1701-1760.svg|20px|border]] Borboitar [[Espainia]]<br />[[Fitxategi:Flag of Bavaria (lozengy).svg|20px]] [[Bavaria]]
[[Fitxategi:Flag of Bavaria (lozengy).svg|20px]] [[Bavaria]]
| komandante1 = [[Fitxategi:Flag_of_Cross_of_Burgundy.svg|20px|border]] [[Karlos VI.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa|Karlos artxidukea]]<br />
[[Fitxategi:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|20px|border]] Eugenio Savoiakoa<br />
[[Fitxategi:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|20px|border]] [[Luis Gilen, Badengo Mangravea|Badengo Mangravea]]<br />
[[Fitxategi:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|20px|border]] Guido Starhemberg<br />
[[Fitxategi:Union flag 1606 (Kings Colors).svg|20px|border]] [[John Churchill|Marlborougheko dukea]]<br />
[[Fitxategi:Union flag 1606 (Kings Colors).svg|20px|border]] [[George Rooke]]<br />
[[Fitxategi:Flag Portugal (1707).svg|20px|border]] [[António Luís de Sousa]]<br />
[[Fitxategi:Savoie flag.svg|20px|border]] [[Viktor Amadeo II.a]]
| komandante2 = [[Fitxategi:Bandera_de_España_1701-1760.svg|20px|border]] [[Filipe V.a Espainiakoa|Filipe V.a]]<br />
[[Fitxategi:Royal_Standard_of_the_Kingdom_of_France.svg|20px|border]] [[Luis XIV.a Frantziakoa|Luis XIV.a]]<br />
[[Fitxategi:Royal_Standard_of_the_Kingdom_of_France.svg|20px|border]] [[Claude Louis Hector de Villars|Villarseko dukea]]<br />
[[Fitxategi:Royal_Standard_of_the_Kingdom_of_France.svg|20px|border]] [[James Fitz-James (Berwickeko I. dukea)|Berwickeko dukea]]<br />
[[Fitxategi:Royal_Standard_of_the_Kingdom_of_France.svg|20px|border]] [[Luis Josef, Vendômeko dukea|Vendômeko dukea]]<br />
[[Fitxategi:Bandera_de_España_1701-1760.svg|20px|border]] [[Francisco del Castillo y Fajardo|Villadariasko markesa]]<br />
[[Fitxategi:Flag of Bavaria (lozengy).svg|20px|border]] [[Maximiliano II.a Bavariakoa]]
| oharra = 400.000-1.250.000 hildako denetara<ref>[http://necrometrics.com/wars18c.htm#SpSucc Statistics of Wars, Oppressions and Atrocities of the Eighteenth Century (the 1700s)] Necrometrics.com</ref>
}}
'''Espainiako Ondorengotza Gerra'''<ref>EIMA: [http://www.hezkuntza.ejgv.euskadi.net/r43-573/eu/contenidos/informacion/dih/eu_5490/adjuntos/estilo_liburua/ONOMASTIKA/IZEN%20ZERRENDAK.pdf ''Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak''].</ref> ([[1701]]-[[1713]]/[[1715]]), [[Karlos II.a Espainiakoa|Karlos II.a]] hil ostean, [[Espainiako Erresuma|Espainiako koroaren]] oinordekotza zela eta, gertatutako nazioarteko gatazka armatua izan zen. [[Europa]]ko herrialde gehienak parte hartu zuten eta, [[Ipar Amerika|Ipar]] zein [[Hego Amerika]]ko kostaldeetan ere borrokatu zen. Izan ere, Espainiako erregetzaren ondorengotzaz gain, Europako botere nagusien arteko oreka ere erabaki zen.
Utrecheteko Itunak hainbat ondorio izan zituen. Frantziak Europan zuen nagusitasuna, Luis XIV.ak gogor gorde nahi izan zuena eta [[Westfaliako bakea|Westfaliako oreka]] apurtu zuena, galdu egin zuen. Izan ere, Frantziaren mugak aldatu ez ziren arren, kolonia asko galdu zituen. Luis XIV.a, hala ere, pozik gelditu zen bere iloba Espainiako erregetzara iritsi zenean. Espainia izan zen galera gehien izan zituena, Europako lurralde guztiak galdu baitzituen, baina Iberiar Penintsulako eta Ameriketako lurraldeak gorde zituen. Dena dela, azken horietan ere izan zituen galerak, Britainia Handiari hainbat eskubide eman behar izan baitzizkion ordainetan. [[Britainia Handiko Erresuma]] izan zen itun hartatik etekin hoberenak atera zituena. Europako oreka osatzen zen bitartean, berak aukera izan zuen itsasoz haraindiko inperioa zabaltzeko, ontzidia indartzeko eta merkataritza harremanak mundu osora hedatzeko. Baina Europako orekaren arima ez zegoen oinarri sendoen gainean eraikia, ezta goi mailako arrazoi moraletan ere. Hala, Europako orekaren garaia ([[XVIII. mendea]]) gerra garaia izan zen.
 
Utrechteko sistemaren osagarri izan ziren [[Passarowitzeko Ituna]] Ekialdeko Europan eta [[Stockholmeko itunak|Stockholm]]-[[Nystadeko bakea|Nystadekoak]] iparraldean. Turkia[[Otomandar Inperioa]] eta [[Suedia]] izan ziren galtzaileak eta haien hondarrekin irabazleak nolabaiteko oreka egiten saiatu ziren.
 
== Erreferentziak ==
29.119

edits