«Dialektoen continuum»: berrikuspenen arteko aldeak

t
ez dago edizio laburpenik
t (Xabier Armendaritz wikilariak Dialektoen kontinuum orria Dialektoen continuum izenera aldatu du: Euskalterm, Elhuyar Zientzia eta Teknologiaren Hiztegi Entziklopedikoa)
t
[[Fitxategi:Europe_Continuum.gif|thumb|350px|'''Europako dialekto edo hizkuntzen kontinuumcontinuum''' ezagunenak. Hemen koloreek, argiek zein ilunek, kontinuumcontinuum bana irudikatzen dute. <p>Geziei jarraiki aldaera txikiak antzemango genituzke hurbilera mugituz gero baina distantzia geografiko handiagoarekin batera, aldaketa handiagoak antzemango genituzke]].
[[Fitxategi:Arab World-Large.PNG|thumb|350px|'''[[Arabiera]]ren dialektoak'''. Arabiera garaikidean [[elkarrekiko ulergarritasun]]a ez dago ziurtatuta elkarrengandik oso urruti dauden dialektoen artean. <p>Herritik herrira hizkuntzaren eremu osoan zehar mugituz gero, mailaz mailako aldaketak antzemango genituzke. [[Isoglosa]] asko antzematen direla adierazi nahi izaten dute honelako dialektoen mapetan agertzen diren mugak.]]
'''Dialektoen kontinuumcontinuuma'''a edo '''dialektogunea''', [[Leonard Bloomfield]] hizkuntzalariak<ref>[[Leonard Bloomfield|Bloomfield, Leonard]] (1935). ''Language'', George Allen & Unwin: London, p. 51. Liburua [[Itziar Laka]]k euskaratu zuen, ([[Agustin García Calvo]]ren hitzaurrea eta guzti): ''Hizkuntza'', Klasikoak. 1994.</ref> deskribaturiko fenomenoa da. Hizkuntzalari honek defendatzen zuen dialekto multzoen azterketek erakusten zutela aldaketa txikiak geografikoki hurbil bizi ziren hiztunen artean. Herritik herrira diferentziak antzeman zitezkeen baina hurbileko herrietan dialektoen arteko diferentziak txikiak ziren batez ere kanpoko aztertzaileentzat. Barneko hiztunen ikuspegitik diferentzia horiek nabarmenagoak izan zitezkeen.
Alboko herrietako hiztunekin [[elkarrekiko ulergarritasun]]a ia beti ziurtaturik egoten da.
 
Denborarekin kontinuumcontinuum batzuk desagertu egiten dira. Hori gertatuko da aldaera dialektal batzuk galduz gero. Horrela gertatu omen zen, esate baterako, Arabako iparraldeko euskara galdu zenean; mendebaldetik [[Sakana]]ra zihoan kontinuumcontinuum baten gezia eten egin zen.<ref>Ikus [[Koldo Zuazo]]: ''Sakanako euskara. Burundako hizkera''. Nafarroako Gobernua eta Euskaltzaindia, [[2010]].</ref>.
 
[[Hizkuntza estandar]] boteretsu batek ere aldaketa dialektalak leundu eta kontinuumcontinuum bat desegin dezake.