«Alborapen (estatistika)»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
t (Robota: hizkuntza arteko 27 lotura lekualdatzen; aurrerantzean Wikidata webgunean izango dira, d:q330828 orrian)
[[Fitxategi:SkewedDistribution.png|thumb|100px|Eskuinera alboratutako banakuntza bat.]]
 
[[Estatistika]]n eta [[probabilitate teoria]]n, '''alborapen neurriek''' [[datu multzo]] baten edo [[banakuntza|probabilitate banakuntza]] baten itxuraren ezaugarri bat aztertuadierazi eta neurtzen dute: datuak edo emaitza posibleak bere probabilitateekin alde batera edo besterako joera duten. Alborapena itxura osatzen duten bi ezaugarri estatistikoetako bat da: bestea, [[kurtosi]]aarekin dabatera.
 
Zehatzago,
Zehatzago, '''ezkerrerako alborapena''' edo '''alborapen negatiboa''' dagoela esango dugu, datu gehiago daudenean [[batezbesteko aritmetiko sinple]]tik gora behera baino edota, bestela esanda, [[mediana]] batezbesteko aritmetiko sinplea baino handiagoa denean. Aitzitik, '''eskuinerako alborapena''' edo '''alborapen positiboa''' dagoela esango dugu, datu gehiago daudenean batezbesteko aritmetiko sinpletik behera gora baino edota, bestela esanda, mediana batezbesteko aritmetiko sinplea baino txikiagoa denean. [[Banakuntza]] erabat '''simetrikoa''' edo '''alboragabea''' izango da, mediana eta batezbesteko aritmetiko sinplea bat datozenean.
*'''ezkerrerako alborapena''' edo '''alborapen negatiboa''' dagoela esaten da, datu gehiago daudenean [[batezbesteko aritmetiko sinple]]tik gora behera baino edota, bestela esanda, [[mediana]] batezbesteko aritmetiko sinplea baino handiagoa denean;
* '''eskuinerako alborapena''' edo '''alborapen positiboa''' dagoela esaten da, datu gehiago daudenean batezbesteko aritmetiko sinpletik behera gora baino edota, bestela esanda, mediana batezbesteko aritmetiko sinplea baino txikiagoa denean;
* [[banakuntza]] erabat '''simetrikoa''' edo '''alboragabea''' izango da, mediana eta batezbesteko aritmetiko sinplea bat datozenean.
 
Horrenbeste zehaztu gabe ere, alborapen kontzeptua oso intuitiboa da. [[Histograma]], [[maiztasun poligonoapoligono]], maiztasun edo probabilitate kurba edo antzeko diagrama batean, datuak ezkerreko [[mutur]]rerantz lerratzen direla ikusten bada, ezkerrerako alborapena izango da. Halaber, eskuineko muturrerantz lerratzen direla ikusten bada, eskuinerako alborapena izango da. Diagrama erabat simetrikoa bada, banakuntza alboragabea izango da.
 
[[Fitxategi:Negative_and_positive_skew_diagrams_(English).svg|thumb|450px|center|Ezkerrean, alborapen negatiboa duen banakuntza bat: ezkerreko muturra luzeagoa du. Eskubiko banakuntzak alborapen positiboa du: eskubiko muturra luzeagoa du.]]
48.195

edits