«Malerrekako hizkera»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
* Malerrekako euskaran [[hika]] tratamendua gaur egun bizi-bizirik eta oso sendo mantentzen da.
* San / Erran (Esan): [[Malerreka]]n ''san'' (esan) eta ''erran'' hitzen arteko bi eremuen banaketa dago. [[Ezkurra]], [[Eratsun]], [[Saldias]] udalerrietan, hots, [[Ezkurra ibaia]]ren goi [[arro]]an, "esan" hitza "san" esan ohi da, adibidez: Esango diot > Sanen diot, [[Leitzaldea]] ([[Leitza]] eta [[Goizueta]]), [[Larraun]] (hedadura gehienean) eta [[Ultzamaldea]] ([[Igoa]] eta [[Beruete]]) eskualdeko euskararen eraginez. Aldiz, [[Zubieta]] eta [[Beintza-Labaien]] udalerrietatik aurrera gainontzeko Malerrekako udalerri guztietan, hots, [[Ezkurra ibaia]]ren behe arroan, "esan" hitza "erran" esaten da, adibidez: Esango diot > Erranen diot, [[Bortziri]] eta [[Baztan]]go euskararen eraginez. Hortaz, "san" ("esan") eta "erran" hitzen arteko muga [[Saldias]], [[Zubieta]] eta [[Beintza-Labaien]] udalerrien artean kokatzen da.
* "J" hizkia "lly"" bezala ahoskatzen da. Joan duk > LlonYon dok edo LlunYun dok, Joaldunak > LloaldunakYoaldunak. ([[Larraun]]-en kasu ez)
* Aditz molde bereziak ematen dira. Adibidez: Ez dut > Eztot, Hitz egin > LlolasinYolasin (Jolas egin/Solas egin), Irikita > Irikie, Itxita > Itxie.
* Malerrekako hizkeran ematen diren bertako hitzak. Adibidez: Idortu > lehortu, Iratzea > Garoa, Loie > Lokatza.
* Euskara batuko -GO atzizkia Malerrekan -EN bezala erabiltzen da, hau [[nafarrera]]ren ezaugarri oso nabarmena da. Adibidez: Esango diet > Sanen diet, Emango dizut > Manen dizot/dizut. Halere ezaugarri hau, nafarreraren azpieuskalki guztietan ematen da.
* Jatorria gaztelanian izan eta hizkuntza horretan -ON amaiera duten hitzak euskara batuan -IA atzizkia daramate. Aldiz, Malerrekako Malerrekako euskaran (baita [[Leitzalde]] eskualdean ere) gaztelaniazko -ONA atzizkia mantentzen dute. Adibidez: Bota ezak baloia > Botazak balona. Baita erdarakada hauetan ere: gipuzkeraz esaten den "kajoia" > "kajona" (malerreka), "baloia" > "balona" (malerreka), gipuzkeraz esan ohi den "kabroia" iseka > "kabrona" (malerreka), adibidez: "Hi kabroia haiz" (gipuzkeraz), "hi kabrona llaizyaiz" (Malerrekako hizkera).
* Beste hizkera edo euskalkietan "TX" ([[gipuzkera]]z) edo "X" ([[Iparraldea]]n) hizkiak erabiltzen diren hitzak Malerrekako hizkeran "Z" hizkiaz ahoskatzen dira ([[Nafarroa]]ko beste hainbat eskualdeetan bezala). Adibidea: ''Zapela'' (Malerreka) = Txapela ([[Gipuzkoa]] edo [[Bizkaia]]n), Xapela ([[Iparraldea]]n), ''Zokoa'' (Malerreka) = Txokoa, ''Zerrie/a'' (Malerreka) = Txerria, ''Zurie/a'' (Malerreka) = Txuria, ''Zapala'' (Malerreka) = Txapala, eta abar.
* "S", "X", "Z" bai eta "TS", "TX", "TZ" soinuak bereizten dituzte hiztunek.
 
== Zenbakiak ==
Orain dela denbora gutxi arte zenbakiak adieraztean jende gehientsuenak [[Nafarroa]]ko euskal eremua eta [[Iparraldea]]n erabili ohi zuen ''-etan hogei'' egitura (hogeirekin osatutako zenbakitzaile hauek antzina [[euskara]]z erabiltzen ziren, eta bitxikeribitxikeria gisa, [[zeltiar hizkuntzak|zeltiar hizkuntza]] batzuetan ere erabili izan dira, adibidez, [[irlandera]]z), Malerreka eskualdeko jendeak ere erabili ohi zuena da, gaur egun [[euskara batua]]ren eraginez, zenbaketa modu hori gehienbat adineko jendeak erabiltzen jarraitzen du. Adibideak:
 
* 60 = Hirurogei (Euskara batua) = Hirutan hogei (Malerrekako euskara).
1.302

edits