Ireki menu nagusia

Aldaketak

152 bytes removed ,  Duela 6 urte
t
81.33.69.38 wikilariaren aldaketak ezabatuz, Joxemai wikilariaren azken bertsiora itzularazi da.
[[Fitxategi:EnekoAritzaren estatua.JPG|thumb|right|thumb|250px|[[Iruñea]]n Eneko Aritzaren omenezko eraikitako estatua.]][[Fitxategi:Íñigo Arista de Pamplona 01.jpg|thumb|right|250px|[[Madril]]en eraikitakoa [[XVIII. mendea]]n]]
'''Eneko Aritza''' ([[770]] inguru - [[852]] inguru) [[Nafarroa]]ko erregeen dinastian lehen izen ezaguna da, nahiz eta oraindik ez errege eta ez [[Nafarroa]]ko deitu (ezta [[Iruñe]]ko ere). [[Karolingiar leinua|Karolingiar inperioaren]] aurka aurkeztu ziren jauntxoen artean buruzagi zen. [[Kordobako emirerria|Kordobako emirren]] menpeko nahiago izatea erabaki zuen eta berari bidaltzen zizkion atxilotutako karolingiar soldaduak. Tratua zuzenean [[Tutera]]ko [[Banu Qasi]] familiarekin egin zuen. Oso indartsua zen, todo katsas zauen, kulturista zelako.
 
== Historia ==
Eneko Aritza [[770]]. urte inguruan jaio zen eta gutxi gorabehera [[852]]an hil zen. Eneko Eneko Ximenez izeneko [[Pirinioak|Pirinioetako]] buruzagi baten semea zen, [[Aritza leinua|Aritza]] izeneko familiakoa, IX - X. m. bizi izan zena. [[Euskal Herria|Euskal Herriko]] errege dinastia izango zenaren sortzailea, [[Aritza leinua|Aritzaren]] inguruan sortu baitzen [[Iruñe]]ko erret dinastia, Iñigotarrak izenez ere ezaguna.--[[Berezi:Ekarpenak/81.33.69.38|81.33.69.38]] 10:41, 20 maiatza 2013 (UTC)''''Testu etzana''''
 
[[824]]an, [[Pipino I.a Akitaniakoa|Pipino I.a]] errege frankoak eta bere menpeko jaun euskaldunak armada bidali zuten [[Iruñe]]ra, baina bueltakoan, [[Orreaga]]-Garaziko mendietan, Eneko Aritza eta bere suhiak frankoen armadari gailendu zitzaizkien. [[Eblo]] eta [[Aznar Galindez I.a]] kondeak preso hartu zituzten. Baskoi nobleek Eneko Aritza errege goratu eta [[Iruñeko Erresuma]] sortu zuten (824). Eneko Aritza saiatu zen buruzagi euskaldunekin harreman onak izaten eta familia loturak hedatzen, [[Tutera]]ko [[Banu Qasi]] godo [[musulman]]ekin eta [[Gartzea I.a Galindez|Gartzea "Gaiztoa"]] [[Aragoiko konderria|Aragoiko kondearekin]] bereziki. Lau seme alaba izan zituen: Asona, [[Musa ibn Fortun|Musa Ibn Musa Ibn Fortunekin]] ezkondu zena; Galindo; Ona, [[Gartzea I.a Galindez|Gartzea Gaiztoarekin]] ezkondua; eta [[Gartzea Eneko]] Iruñeko hurrengo errege izango zena. Halaber, Arabako Bela eta Belasko familiekin eta [[Frankoak|frankoen]] menpe bizi ziren [[Pirinioak|Pirinioez]] bestaldeko euskaldunek bera alde jartzen.