«Asto»: berrikuspenen arteko aldeak

5 bytes added ,  Duela 6 urte
ez dago edizio laburpenik
t (Robota: hizkuntza arteko 118 lotura lekualdatzen; aurrerantzean Wikidata webgunean izango dira, d:q19707 orrian)
{{taxotaula infotaula
|izena=AstoAstoa
|kolorea = #D3D3A4
|irudia = Donkey 1 arp 750px.jpg
* '''''Equus asinus asinus'''''}}
 
'''AstoAstoa'''a edo '''''Equus africanus asinus'''''a [[Equidae]] familiako zama-aberea da, [[Perissodactyla]]ren barnean, zaldiaren antzekoa dena baina txikiagoa, belarri-luzea eta larru-latza.
 
Asto honen antzinako arbaso basatia ''[[Equus africanus]]''a da, '''Afriakako basa astoa'''. Lehen '''''Equus asinus asinus''''' izena ematen zitzaien baina Nomenklatura Zoologikoak [[2003]]tik. urtetik aurrera esaten du espezie domestikatuen izenak espezie basatiaren izenarekin bat egin behar duela espezieesaten basatiaren izenarekindu.
 
Astoaren garaiera arrazaren arabera, 1 m-tik 1,60 metrotarainokoa izan daiteke. Berezitasun nabarienak hauek dira: belarri luzeak, isats luzea, ile multzo bat duela muturrean, ilea ia gorputz guztian kolore berekoa, eta kailuak aurreko hanketan. Animalia sendo, jan urria da. Lurralde askotan garraiorako asko erabiltzen da oraindik. Arraza asko daude, batzuk heziak, beste batzuk basatiak. Asto basatiak (edo ''basastoak'') Afrikan bizi dira, [[Nubia]] eta [[Etiopia]]ko lurraldeetan.
 
Oso animalia erabilia izan da gizakiengatik eta [[K. a. 3. milurteko]]an jada etxabere gisa erabiltzen zela dokumentatua dago.
 
== Euskal Herriko bertakobertoko astoak ==
* Euskal Herrian Enkarterriko astoa izeneko bertakobertoko asto [[arraza]] dago. Garai batean Euskal Herri guztian [[Enkarterri]]ko arrazaren antzeko astoak zeuden. Asto hauek inguruko astoak baino askoz txikiagoak dira tamainaz eta muturra eta sabelaldea zuri kolorekoak daukatedauzkate. Egun beste arraza eta mota ezberdinetako astoak daude euskal landa eremuan, nahiz eta bertakobertoko arraza berreskuratzeko hainbat ekimen dauden. Esate baterako [[Lazkao]]ko "[[Astotxo eguna|astotxo egunean]]" burutzen den bertakobertoko arrazako astoen txapelketa.
{{Sakontzeko|Enkarterriko astoa}}
 
{{Sakontzeko|Piriniar astoa}}
 
== IkusIkusi, gainera ==
* [[Enzebra]]
* [[Kiang]]