«Auschwitz»: berrikuspenen arteko aldeak

28 bytes added ,  Duela 7 urte
ez dago edizio laburpenik
t (Robota: hizkuntza arteko 64 lotura lekualdatzen; aurrerantzean Wikidata webgunean izango dira, d:q7341 orrian)
{{Gizateriaren ondare infotaula
| Izena = Auschwitz-Birkenau.<br />Alemania Nazikonaziko Kontzentraziokontzentrazio eta Sarraskideuseztatze Esparruaesparrua<br />(1940-1945)
| Irudi = Birkenau gate.JPG
| Oina = Auschwitz II-ko sarrera (Birkenau), barnetik ikusita.
}}
 
'''Auschwitz''' ([[aleman]]ez: ''Konzentrationslager Auschwitz'') [[Hirugarren Reich|Alemania Nazikonaziko]] [[Kontzentraziokontzentrazio-esparru|Kontzentraziokontzentrazio]]- eta [[Sarraskideuseztatze-esparru|Sarraskideuseztatze]]- esparrurik handiena izan zen. Egungo [[Polonia]]ko hegoaldean kokaturikkokatua, Oświęcim (Auschwitz alemanieraz) hiritik hartu zuen izena.
 
Auschwitz hiru arlotan zegoen banaturik: Auschwitz I, administrazio-guneaadministraziogunea; Auschwitz II (Birkenau), Sarraskideuseztatze-esparrua edo ''Vernichtungslager'' alemanieraz; eta Auschwitz III (Monowitz), Kontzentraziokontzentrazio-esparrua. Lehenengo biak, [[UNESCO]]k, [[1979]]an [[Gizateriaren Ondare]] izendatu zituzten. AuswitzenAuschwitzen menpean, gainera, beste 40 esparru ere bazeuden.
 
Esparruko buruak, [[Rudolf Höss]]ek, [[Nurenbergeko epaiketak|Nurenbergeko epaiketan]] Auschwitzen 2,5 milioi lagun hil zirela adierazi zuen. Auschwitz-Birkenau Museoak [[1990]]ean kopuru hori berkalkulatuberriz kalkulatu zuen, eta azken estimazioekzenbatespenek diote 1.,1 - 1.,6 milioi bitartean kokatzen duteizan hildakoenzirela kopuruaerailak. Horietako %&nbsp;90 ia-ia [[Europa]]ko herrialde guztietako juduak izan ziren. Gehienak ziklon-[[Zyklon B]] gasa erabiliz hil zituzten, baina gose sistematikoak, bortxatutakobortxazko lanak, osasun-zaintzazaintzarik ezak, banakako exekuzioek, edoeta medikuntza-esperimentu izenekoek ere eragin zuten makina bat heriotza.
 
== Kanpo loturak ==
* {{en}} [http://en.auschwitz.org.pl/m/ Auschwitzeko museoaren web orrialdeawebgunea]
* [http://www.argia.com/argia-astekaria/2156/arrastoak Auschwitzeko museoari buruz ARGIA aldizkarian]