«Atletismo»: berrikuspenen arteko aldeak

3.826 bytes added ,  Duela 8 urte
t
83.59.167.121 wikilariaren aldaketak ezabatuz, Xabier Armendaritz wikilariaren azken bertsiora itzularazi da.
t (83.59.167.121 wikilariaren aldaketak ezabatuz, Xabier Armendaritz wikilariaren azken bertsiora itzularazi da.)
 
'''Atletismoa''' lasterketa, jauzi, jaurtiketa eta ibilketa proba jakin batzuk egitea dakarren [[kirol]] bat da. Modu antolatuan antzinako [[olinpiar joko]]etatik egin izan du gizakiak, [[K. a. 776]]. urtetik alegia. Munduan atletismoa arautzen duen erakunde nagusia [[Afizionatuen Atletismoko Nazioarteko Federazioa]] (IAAF) da, [[1912]]an sortua.
 
Atletismoa lasterketa, jauzi, jaurtiketa eta ibilketa proba jakin batzuk egitea dakarren kirol bat da. Modu antolatuan antzinako olinpiar jokoetatik egin izan du gizakiak, K. a. 776. urtetik alegia. Munduan atletismoa arautzen duen erakunde nagusia Afizionatuen Atletismoko Nazioarteko Federazioa (IAAF) da, 1912an sortua.
== Proba nagusiak ==
Atletismoa 776.urtean K.a. olimpiadak jokatu gabe gelditu ziren gerra batengatik, 8 urte egon ziren olimpiadak jokatu gabe eta orain olimiadak 4 urtero jokatzen dira.
=== Lasterketak ===
[[Fitxategi:200metres Helsinki2005.jpg|right|thumb|200 metroko lasterketa bat.]]
 
* [[Maratoi]]a
* [[10.000 metroko lasterketa]]
* [[5.000 metroko lasterketa]]
* [[3.000 metroko lasterketa]]
* [[3.000 metroko oztopo-lasterketa]]
* [[1.500 metroko lasterketa]]
* [[800 metroko lasterketa]]
* [[400 metroko lasterketa]]
* [[400 metroko hesi-lasterketa]]
* [[200 metroko lasterketa]]
* [[100 metroko lasterketa]]
* [[110 metroko hesi-lasterketa]]
 
=== Jauziak ===
* [[Luzera jauzi]]a
* [[Jauzi hirukoitza]]
* [[Altuera jauzi]]a
* [[Pertika jauzi]]a
 
=== Jaurtiketak ===
* [[Pisu jaurtiketa]]
* [[Disko jaurtiketa]]
* [[Mailu jaurtiketa]]
* [[Xabalina jaurtiketa]]
 
=== Beste batzuk ===
* [[Dekatloi]]a (gizonezkoak)
* [[Heptatloi]]a (emakumezkoak)
* [[Triatloi]]a
 
== Txapelketak ==
* [[Olinpiar Jokoak]]
* [[Munduko Atletismo Txapelketa]]
* [[Pista Estaliko Munduko Atletismo Txapelketa]]
* [[Europako Atletismo Txapelketa]]
* [[Pista Estaliko Europako Atletismo Txapelketa]]
 
== Atletak ==
[[Fitxategi:Bundesarchiv Bild 183-R96374, Berlin, Olympiade, Jesse Owens beim Weitsprung crop.jpg|thumb|Jesse Owens Berlingo Olinpiadetan.]]
 
{{sakontzeko|Atleta ezagunen zerrenda}}
 
Euskal Herriko atleten artean aipatzekoak dira [[Diego Garcia (atleta)|Diego Garcia]], [[Martin Fiz]], [[Maite Zuñiga]] eta [[Naroa Agirre]]. Beste europar batzuen artean bestela oso famatuak izan dira [[Sebastian Coe]], [[Daley Thompson]] eta [[Linford Christie]] britainiarrak, [[Sergei Bubka]] ukrainiarra eta [[Marita Koch]] alemaniarra, beste hainbaten artean.
 
Ameriketakoak, [[Jesse Owens]], [[Bob Beamon]], [[Carl Lewis]], [[Edwin Moses]], [[Florence Griffith]] eta [[Evelyn Ashford]] estatubatuarrak eta [[Merlene Ottey]], [[Asafa Powell]] eta [[Usain Bolt]] jamaikarrak nabarmentzekoak dira.
 
Afrikakoak, azkenik, [[Saïd Aouita]] eta [[Hicham El Guerrouj]] marokoarrak, [[Paul Koech]] eta [[Catherine Ndereba]] keniarrak eta [[Haile Gebrselassie]] eta [[Kenenisa Bekele]] etiopiarrak oso ezagunak dira.
 
== Ikus, gainera ==
* [[Atletismoko dominadun olinpikoen zerrenda (emakumeak)]]
* [[Atletismoko dominadun olinpikoen zerrenda (gizonak)]]
 
== Kanpo loturak ==
* {{en}} [http://www.iaaf.org/index.html International Association of Athletics Federations]
 
[[Kategoria:Atletismoa]]
 
{{NA lotura|ca}}
{{NA lotura|fr}}
 
[[af:Atletiek]]
[[an:Atletismo]]
[[ar:ألعاب قوى]]
[[az:Atletizm]]
[[bar:Leichtathletik]]
[[bat-smg:Lengvuojė atletėka]]
[[be:Лёгкая атлетыка]]
[[be-x-old:Лёгкая атлетыка]]
[[bg:Лека атлетика]]
[[bs:Atletika]]
[[ca:Atletisme]]
[[cs:Atletika]]
[[cy:Athletau (trac a chae)]]
[[da:Atletik]]
[[de:Leichtathletik]]
[[el:Στίβος]]
[[en:Athletics (sport)]]
[[eo:Atletiko]]
[[es:Atletismo]]
[[et:Kergejõustik]]
[[ext:Aletismu]]
[[fa:دو و میدانی]]
[[fi:Yleisurheilu]]
[[fiu-vro:Kergejovvustik]]
[[fo:Frælsur ítróttur]]
[[fr:Athlétisme]]
[[fy:Atletyk]]
[[ga:Lúthchleasaíocht]]
[[gan:田徑]]
[[gl:Atletismo]]
[[he:אתלטיקה]]
[[hi:एथलेटिक्स (खेल)]]
[[hif:Athletics]]
[[hr:Atletika]]
[[ht:Atletis]]
[[hu:Atlétika]]
[[hy:Աթլետիկա]]
[[id:Atletik]]
[[ie:Athletica]]
[[is:Frjálsar íþróttir]]
[[it:Atletica leggera]]
[[ja:陸上競技]]
[[kk:Жеңіл атлетика]]
[[ko:육상 경기]]
[[ky:Атлетика]]
[[la:Ludus gymnicus campestris]]
[[lt:Lengvoji atletika]]
[[lv:Vieglatlētika]]
[[mk:Атлетика]]
[[ml:അത്‌ലെറ്റിക്സ്]]
[[mr:अॅथलेटिक्स]]
[[ms:Olahraga]]
[[mwl:Atletismo]]
[[nah:Tonacayōhuapāhualiztli]]
[[nds:Lichtathletik]]
[[nl:Atletiek]]
[[nn:Friidrett]]
[[no:Friidrett]]
[[oc:Atletisme]]
[[pl:Lekkoatletyka]]
[[pnb:اتھلیٹکس]]
[[pt:Atletismo]]
[[qu:Kallpanakuy]]
[[rm:Atletica]]
[[ro:Atletism]]
[[ru:Лёгкая атлетика]]
[[scn:Attillètica]]
[[sh:Atletika]]
[[si:මළල ක්‍රීඩා]]
[[sk:Atletika]]
[[sl:Atletika]]
[[sq:Atletika]]
[[sr:Атлетика]]
[[sv:Friidrott]]
[[ta:தட கள விளையாட்டுக்கள்]]
[[th:กรีฑา]]
[[tl:Atletika]]
[[tr:Atletizm]]
[[uk:Легка атлетика]]
[[ur:ایتھلیٹکس]]
[[vec:Atletica łeziera]]
[[vi:Điền kinh]]
[[vls:Atletiek]]
[[wa:Atletisse]]
[[zh:田径]]
[[zh-yue:田徑]]
56

edits