«Fenomeno natural»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
t (r2.7.1) (robota Erantsia: tl:Likas na kaganapan)
{{lanean|IOa.eiguren}}
 
'''Fenomeno naturala''' [[natura]]n berez gertatzen den aldaketa da. Fenomeno hauen barnean bakarrik sartzen dira mugimendu jarraia duten prozesuak eta lurrak dituen transformazioak. Hauek eragin zuzena eduki dezakete gizakiaren bizitzarekin ([[epidemia]]k, kondizio klimatikoak, [[hondamendi]] naturalak, etab.). [[Fitxategi:Montserrat Salem Eruption1.jpg|thumb|Hondamendi naturala]]
 
Eguneroko hizkeran, fenomeno natural kontzeptua gertakari arraro edo harrigarriren sinonimo bezala erabiltzen da. Aitzitik, [[euri]] tanta baten osaera fenomeno natural bat da, hurakan[[urakan]] bat den bezala. Adierazpen honek "hondamendi natural" izeneko fenomeno natural arriskutsuei ere erreferentzia egiten die. Euria adibidez, ez da "hondamendi" bat, baina hala izan daiteke gizakiaren prespektibaren arabera, hainbat kondizio biltzen badira. Gizartearen planifikazio txarrak, [[uholde]]ei zaurkorrak diren lurretan eraikuntzak eraikitzea adibidez, efektu oso txarrak sortu ditzake gizakiarentzat.
 
Era berean, aipatu behar da gizakiaren ekintzak beti daudela lege naturalei lotuta, baina fenomeno naturalak ez daude modu honetan kontsideratuta, gizakien borondatearen menpe baitaude.
* [[Tsunami]]a edo [[itsasikara]]: Ozeanoko lurrazalaren mugimendua, altuera handiko olatuak eragin eta eratzen dituena.
 
* [[Erupzio bolkanikoa]]: Lurraren barnealdetik lurrazalera aterialekmaterialek (magma edo laba), errautsek eta zenbait gasek egiten dutelduten bidea da.
 
=== Lurrazalean prozesu dinamiko batzuen ondorioz sortutako hondamendiak ===
 
* [[Uholde]]a: Eurite handien edo urtegiren baten apurketaren ondorioz sortzen diren erreka uren, aintziren edo lakuen inbasio geldo edo bortitzak dira.
* [[Lehorte]]a: Eurite urri edo irregularren, lurpeko uren erabilera desegokiaren, ur dposituendeposituen edo ureztaketa sistemek sortutako atmosferako hezetasun urritasuna da.
* [[Izozte (eguraldia)|Izoztea]]: Tenperatura baxuek sortutakoa eta animaliei eta landareei kalteak sortzen dizkiona.
* [[Ekaitz]]a: Atmosferako deskarga elektrikoen ondorioz sortzen den fenomeno atmosferikoa da.