«Kolkida»: berrikuspenen arteko aldeak

1 byte removed ,  Duela 7 urte
ez dago edizio laburpenik
t
| dirua=
}}
'''Kolkida'''<ref>{{Erreferentzia|url=http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0142.pdf|izenburua=142. araua: Antzinateko eskualdeen euskarazko izenak|egilea=[[Euskaltzaindia]]|data=2004/XII/16|lekua=[[Bilbo]]}}</ref> ([[georgiera]]z კოლხეთი, ''k'olxeti''; [[greziera]]z Κολχίς, ''Kolchís'') antzinako estatu, erreinu eta eskualdea izan zen, oraingo [[Georgia]] mendebaldean koaktuakokatua. Garrantzi handia izan zuen georgiar nazioaren eta azpitaldeen eraketan, batez ere [[Erdi Aroa]]n Georgia ekialdeko [[Kaukasiar Iberia|Iberia-Kartli]] erreinuarekin bat egitean. Idazle klasikoek kontatzen dituzten deskribapenengatik, Kolkida, [[hiri-estatu]] bat izango litzateke, [[Itsaso Beltza]]ren ertzean greziarrek kolonizatu zutena. Kolkidako lehen erresuma, itxuraz, [[zimeriar]] eta [[Eszita|eszitek]] bota zuten [[K. a. 720]]. urtean, eta, ondoren, [[Akemenidar Inperioa]]n barneratua, [[K. a. VI. mendea]]ren erdialdean.
 
[[Greziar mitologia]]n Kolkida [[urrezko ahari-larru]]a zegoen nazioa zen, jainkoen oparia, zuenari, oparotasuna ematen ziona. [[Jason]], [[Argo]] izeneko bere itsasontzian, harantz joan zen hain gai preziatua bertako errege zen [[Eetes]]i lapurtzeko, ahari larrua, [[Frixo]] ahariaren bizkarrean muntatua heldu zenean jaso zuena. [[Medo]]k herrialdea konkistatu zuen [[Asia]]tik bere aitona Eetesi laguntzeko joan zenean, erresuma, bere anaia propioaren esku galdu zuena, eta, behin Eetes hil ondoren, Kolkida bere inperioari erantsi zion, beragatik, [[Media]] deitua izan zena.
=== Jatorria ===
 
[[K. a. II2. milurtekoa]]ren amaieran, Asia Txikian, ''Ponto Euxino'' ([[Itsaso Beltza]])ren ekialdean eta [[Transkaukasia]]ren hegomendebaldeanhego-mendebaldean, bi erresuma loratzen ziren, [[Diaoji]]koa eta ''Kolka''koa ([[greziera]]z Κολχίς / Kolkis) edo Kolkida greziarrentzat.
 
Kolkida, [[K. a. IX. mende]]an eman zen kolkidar herrien konfederaziotik sortutako erresuma bat izan zen. Kolkidarrek eta bere erresumak Diaojiren konfederazioa suntsitu zuten ([[K. a. VIII. mende]]a) [[Urartu]]rekin zuzeneko harremanean jarri zituena. Urartuko iturrietan, Kolkidako benetako hiri asko aipatzen dira, eta beraz, badirudi, jada [[K. a. VIII. mende]]an zibilizazio maila handi bat zuela. Errege bakar batek gobernatzen zuen Kolkidan, eta probintzia bakoitzean gobernari bat zegoen.
K. a. 750-748an, Urartuko [[Sarduri II.a]] erregeak, herrialdea inbaditu zuen eta hegoaldea suntsitu zuen. K. a. 747-741ean, itzuli eta Ildamutxeren bizitokia konkistatu zuen, probintzia gobernu baten egoitza zena. Handik gutxira, zimeriarren erasoak hasi ziren, georgiarrek ''Ghmir'' deitzen dituztenak eta kalte eta hildako mordoa eragin zituztenak. Hauen ondoren, [[eszita]]k iritsi ziren eta herrialde osoa txikitua geratu zen.
 
Mendiko georgiarrak lautadara jaitsi ziren eta ekonomia kaltetua geratu zen, baina erregearen autoritatetaautoritatea mantendu egin zen. Gobernariek, ''Sceptuchs'' deiturikoak, probintziak kudeatzen zituzten. Eszitek eta medoek suntsitu zuten [[K. a. 590]]ean eta Urarturen kokapena tribu armeniarrek hartu zuten. Honela, [[Armenia]] eta Kolkida mugakide bihurtu ziren.
 
Kolkidako erregeak, [[K. a. VI. mende]]tik [[K. a. V. mende]]rarte, zergak ordaindu zizkien persiar erregeei. Zerga honek, bost urtetik behin ehun neska esklabuesklabo eta beste ehun mutil esklabo bidaltzean zetzan.
 
[[K. a. 330]]ean persiarrengandik askatua izan zen [[Alexandro Handia]]gatik.