Ireki menu nagusia

Aldaketak

14 bytes removed ,  Duela 7 urte
t
ez dago edizio laburpenik
| ikaslea2 =
| ikaslea3 =
| lana1 = [[ADNDNA]]arenren egitura
| lana2 =
| lana3 =
}}
 
'''Francis Harry Compton Crick''' ([[Northampton]], [[Ingalaterra]], 1916 - [[San Diego]], [[Ameriketako Estatu Batuak|AEB]], 2004) 1962an Medikuntza eta Fisiologiaren [[Nobel Saria]] eskuratu zuen britainiar biologo eta irakasle britainiarrairakaslea izan zen, [[James D. Watson]]ekin batera ADNarenDNAren egitura molekularra 1953an aurkitu eta ezagutarazi zuena.
 
== Biografia ==
Txikitatik erakutsi zuen Crickek zientziarekiko grina. Bere jaioterrian oinarrizko ikasketak egin zituen, eta 14 urteekin [[Londres]]era abiatu zen ikasketei jarraipena emateko. [[Fisika]] ikasi zuen gero Londresko University Collegen, eta [[Bigarren Mundu Gerra]]n fisikari gisa lan egin ostean [[biologia]] ikasteari ekin zion.
 
1947. urtetik aurrera Crickek biologiaren zerbitzura jarri zituen bere fisika ezaguerak. 1951n hasi zen James Watson-ekin lanean egitasmo handi batean: [[ADNDNA]]arenren egitura molekularraren ikerketan, izaki bizidunen [[molekula]] garrantzitsuenaren gakoa ulertu nahian. Watsonek eta Crickek [[Cambridge]]ko Unibertsitatearen Cavendish Laborategi ospetsuan burutu zuten haien lana, eta [[Nature]] aldizkarian argitaratu zituzten haien emaitzak 1953an. Bertan, ADNarenDNAren kristalizazioa ikertu ondoren [[X izpi]]en bitartez molekula horren egitura tridimentsionala azaltzen zuen helize bikoitzaren eredua proposatu zuten. Aurkikuntza honek 1962ko Medikuntza eta Fisiologiaren Nobel Saria eman zien bi zientzialariei.
 
[[Biologia molekular]]rean aritu ostean, 1973an San Diegoko Unibertsitatean (AEB) hasi zen lanean neurozientziaren eremuan, [[garun]]aren zirrikitu ezkutuak argitu nahian. 1976an unibertsitate horretako irakaslea bihurtu zen.
1973an Crick-ek panspermia gidatuaren hipotesia plazaratu zuen, [[Leslie Orgel]] kimikariarekin batera. Bere iritziz, zibilizazio estralurtar batek biziaren hazia nahita ipini zuen gure planetan. Lur gaineko bizia zibilizazio aurreratu horren esperimentua besterik ez zen izango, Cricken ustez.
 
Crick eta Orgelen iritziz molekula bizidun baten agerpenak (ADNarenaDNArena) oso gertakari arraroa eta urria izan behar du [[unibertso]]an, ia miraritzat jo daitekeena. Errazagoa iruditu zitzaien Lurreko bizia kanpotik etorri izana bertan agertu izana baino. Panpermia gidatuaren teoriak, ustez, gure planetan biziaren finkapena eta hedapena ongi azalduko luke.
 
== Crick eta LSDa ==
Bere bizitzaren azken urteetan Crickek lankide batzuei aitortu zien [[LSD]]a -dosi txikietan- hartu zituela behin baino gehiagotan, bere ideiak argitzen eta buruketak azkartzen laguntzen ziolako. LSDari esker -onartu zuen- ADNarenDNAren egitura molekularra bururatu zitzaion gai horretaz lanean ari zela.
 
Era berean jakina da Crick [[Dick Kemp]]ekin harremanetan egon zela, 1970eko hamarkadan LSDa purifikatu zuen biokimikari ospetsuarekin, hain zuzen ere.
 
== Kanpo loturak ==
* {{fr}} [http://www.medecine.unige.ch/enseignement/dnaftb/19/concept/index.html ADNarenDNAren helize bikoitza]. HemenHor aipatzen dira ADNarenDNAren egitura molekularra aurkitzeko Watson-ekWatsonek eta Crick-ekCrickek egindako esperimentuak. Haien biografiak ere agertzen dira.
* {{en}} [http://profiles.nlm.nih.gov/SC/B/C/C/P/_/scbccp.pdf Direct panpermia. Panpermia gidatuaren buruzko iritziak]
* {{es}} [http://www.taringa.net/posts/info/1280963/Francis-Crick--biologo-.html Crick eta LSDa]