«Hiparko Nizeakoa»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
[[Fitxategi:Hipparchos 1.jpeg|thumb|right|200px| Hiparko Nizeakoa]]
'''Hiparko Nizeakoa''', [[greziera]]z '''Ἵππαρχος''', ([[Nizea]], [[K. a. 190]] - [[Rodas]], c. [[K. a. 120]]) greziar astronomo eta matematikoa izan zen. [[Antzinako Grezia]]n jaio eta bizi izan zen. Mila izarretatik gora katalogatu zituen eta aguna 24 ordu berdinetan banatu zuen.
== Bizitza ==
 
 
=== Ekinozioen prezesioa ===
Izarren sailkapen eta kokapenari esker Hiparkok [[Ekinozioen prezesioa]] deskribatu eta kalkulatu zuen. Prezesio hau Lurraren biraketa ardatzaren etengabeko aldaketa adierazten du. Hiparkoren kalkuluen arabera urteko arkuaren 45 segundu aldatzen zen, gaur egun onarturiko 50'29 segundutatiksegundotik oso gertu ibili zen beraz.
 
=== Urte siderala eta urte tropikala ===
Urte siderala, erreferentzia bezala izarrak hartzen dituena, eta urte tropikala, erreferentzia bezala eguzkia hartzen duena, bereiztuberezitu zituen. Konturatu zen urte siderala tropikala baino 15 minutu luzeagoa zela, urte sideralaren iraupena 365 egun 6 ordu eta 10 minututakoa zela kalkulatu baitzuen (gaur egungo kalkuluekin minutu bateko aldea dago) eta tropikala aldiz 365 egun 5 ordu eta 55 minutakoa (gaur egun 6 minutu eta 15 segundukosegundoko aldea). berak urte tropikala hobetsi zuen.
 
=== Lurraren eta Ilargiaren arteko distantzia ===
 
 
{{commonskat|Hipparchus}}
 
[[Kategoria:K. a. II. mendeko biografiak]]