«Obanos»: berrikuspenen arteko aldeak

25 bytes removed ,  Duela 8 urte
ez dago edizio laburpenik
t (Robota: Testu aldaketa automatikoa (-batez-beste +batez beste))
| garaiera = 412
| azalera = 19.89
| biztanleria = 979926
| bizt_urtea = 20092011
| dentsitatea = 44,7
| distantzia = 15
 
== Inguru naturala eta kokapena ==
Herria, [[Nafarroa]] erdialdean kokatzen da, [[Iruñeko merindade]]aren hegoaldeko muturrean eta [[Izarbeibar]]rean. Campanas eta Obanos elkartzen dituen errepideak [[Iruñerria]]rekin komunikatzen du udalerria. Obanosek lau auzo ditu, San Juan, San Lorentzo, San Martin eta San Salvador.
 
Herriak [[Legarda]]rekin egiten du muga iparraldean, [[Muruzabal]], [[Eneritz]] eta [[Añorbe]]rekin ekialdean, [[Gares]]ekin mendebaldean, eta [[Artaxoa]] eta [[Mendigorria]]rekin hegoaldean.
 
=== Klima eta landaredia ===
Obanosko klima, mediterranearmediterraneo-kontinentala da, [[Izarbeibar]]ko bestelakogainontzeko herrietakoherriek duten klima bezalaxebera. Haraneko lurrak, oso emankorrak dira, Errobo ibaiaren urei esker. Ibai hontanhorretan mendietatik datozen hainbat errekastoren urek egiten dutendute bat. [[Negu]]ak hotzak dira eta [[uda]]k sargoriakberoak, dena den, ez hegoalderago dagoen [[Erribera]]n bezain beroak. Urteko batez bestekobatezbesteko tenperatura 13 eta 14 gradu artekoa eta prezipitazioak 500 eta 800mm bitartekoak dira (egun euritsuak aldakorrak dira garaieraren arabera, 70-90 egun batez beste).
 
GizakiarenGizakia agerpenarenagertu aurretik, udalerrian ameztiameztiak eta zumelak nagusi ziren. Ameztiak, gunerik hezeenetan aurki zitezkeenziren. Baina, zoritxarrez, nekazaritzaren hedapena dela eta, gaur egun ez dadago jatorrizko landarediaren arrastorik geratzen. Herriaren inguruko basoak, birlandaturiko pinu beltz eta lariziarren hektarea gutxi batzuek osatzen dituzte.
 
== Historia ==
{{sakontzeko|Obanosko Infantzoien Biltzarrak}}
[[Fitxategi:Obanos porte.jpg|thumb|200px|left|Atea Obanosen]]
Obanos [[1665]]. urtean bihurtu zen hiribildu, baina jada [[XIII. mendea]]n monarkiaren gehiegikeria salatzeko bilduriko nobleen "[[Obanosko Infantzoien Biltzarrak|Infantzoien Biltzarra]]" delakoa, herrian bildua zen. Erakunde hori, [[Nafarroa]]n eta [[Euskal Herria]]n izandako lehen erakunde "demokratikotzat" hartua izan da. [[XIII. mendea]]ren hasieran Antso VII.a erregeak erakundea onartu eta bere konpetentziak zabaldu zituen eta gaizkileak harrapatu eta zigortzeko eskubidea eman.
 
[[Obanosko Infantzoien Biltzarrak|Infantzoien Biltzarrak]], nobleziako behe-estamentuetako kideak ziren, goi-burgesiaren azpian. Dena den, nobleez gain, nekazari, artisau, abade, eta merkatariek ere osatzen zuten elkartea, euren pribilegioak defendatzeko asmoarekin. Partaideak ez ziren soilik obanostarrak, inguruko herrietako biztanleek ere hartzen zuten parte bertan, eta Obanosez beste eskualdeetan ere bildu izan ziren. Dena den, Obanosen kokapen geografiko estrategikoa zela eta, bilera gehien eginegiten zen herria izan zen eta horregatik erlazionatzen da erakundea udalerriarekin gaur egun.
 
[[1512]]an, [[Gaztela]]k [[Nafarroako konkista|Nafarroa konkistatzean]] Obanos [[Izarbeibar]]reko udal bihurtu zen. [[XIX. mendea]]n udalerri independente bihurtu zen.
== Politika ==
=== Udal hauteskundeak ===
Azken agintaldietan Obanosko alkatea [[1995]]anean sortutako ''Agrupación Nekeas'' herri ekimenekoa izan da. [[1999]]tik [[2007]]ra Fernando Lanas Guembek hartu zuen alkatetza. 1999an Nekeasek 3 zinegotzi lortu zituen eta [[UPN]]k hiru. 2003an Nekeasek 5, [[Ultreia (Obanosko taldea)|Ultreiak]] 1 eta UPNk 1<ref>[http://www.agrupacionnekeas.org/ Nekeasen webgunea].</ref>.
 
2007an talde hau izan zen aurkeztutako bakarra. Baliogabeko botoak 81 izan ziren (emandako guztien %15,20) eta 84 boto zuri(%18,58). Abstentzioa %24,29koa izan zen.
Anonymous user