«Itsasaldi»: berrikuspenen arteko aldeak

3 bytes removed ,  Duela 9 urte
t
Robota: Aldaketa kosmetikoak
t (r2.7.2+) (robota Aldatua: fa:جزر و مد)
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
[[Fitxategi:Mareelaflotteiledere.gif|right|190px|frame|Itsasgora eta itsasbehera [[Ré uhartea|Re uharteko]] [[La Flotte]]ko portuan.]]
 
'''Itsasaldia''' edo '''marea''' [[ilargi]]aren eta [[eguzki]]aren [[grabitate]]aren eraginez [[itsas maila]]ren gorabehera erritmikoa da<ref name= "Harluxet">{{Erreferentzia|url=http://www1.euskadi.net/harluxet/hiztegia1.asp?sarrera=marea|izenburua=Marea|egilea=Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa}}</ref>. Badaude itsas mailan gorabeherak sortzen beste fenomenoak ere, adibidez [[presio atmosferiko]]a. 1 [[Pascal (unitatea)|hektopascaleko]] aldaketa batek 1 [[zentimetro]]ko gorabehera sor dezake. Aldaketa hauek marea barometrikoak dute izena. Itsas maila ere aldatzen duten beste fenomenoek ([[haize]]a, [[euri]]a, [[ibai]]ak gainezka egitea edo [[tsunami]]ak) ez dituzte berez mareak sortzen<ref>''Enciclopedia General del Mar''. Ediciones Garriga. [[Madril]]-[[Bartzelona]]. [[1958]].</ref>.
 
== Terminologia ==
* '''Beheratze''' edo '''beheraldia''': itsas mailaren jaitsiera da.
* '''[[Marearteko zabalgune]]a''': itsasgora eta itsasbehera arteko plataforma harritsua da<ref>{{Erreferentzia| abizena1 = Masselink|izena1= G.|abizena2= Short|izena2= A. D.| izenburua = The effect of tidal range on beach morphodynamics and morphology: a conceptual beach model| urtea = 1993| aldizkaria = Journal of Coastal Research| liburukia = 9| alea= 3| orrialdeak = 785-800| issn= 0749-0208}}</ref>.
* '''[[Marea bizi]]a''': ohikoa baino areagokoa dena, eguzkia eta ilargiaren eraginak [[Lurra]]rekiko kokapen erlatibo jakin batzuetan (adibidez, [[ilberri]]an eta [[ilbete]]an) batzen direlako sortua<ref name= "Harluxet"/>.
* '''[[Marea hil]]a''': ohikoa baino txikiagoa dena, eguzkia eta ilargiaren eraginek Lurrarekiko kokapen erlatibo jakin batzuetan (adibidez, ilgoran eta ilbeheran) elkar deusezten dutelako sortua<ref name= "Harluxet"/>.
* '''Marea-taulak''': urtero mareen altuera iragartzen dute argitalpenak.
 
252.705

edits