Ireki menu nagusia

Aldaketak

440 bytes added ,  Duela 7 urte
[[File:Bundesarchiv Bild 183-C1228-0015-001, Berlin, Volkszählung.jpg|thumb|right|250px|Estatistikan, [[datu]]ak jasotzeko ohiko metodo bat [[inkesta]] da ''(irudian)''. Jasotako datuak populazio osoaren adierazgarri izan daitezen, inkestarako aukeratzen diren pertsonak, [[lagin (estatistika)|lagina]] osatzen dutenak hain zuzen, [[zori]]z aukeratu behar dira.]]
Estatistika ikerketa bat [[populazio (estatistika)|populazio]] bat eta bertan jasoko diren [[aldagai]]ak zehatz definituz abiatzen da, ikergai den eremua zehaztuko dutena. Erabili beharreko estatistika teknikak zehazterakoan, aldagaiak [[aldagai kuantitatibo|kuantitatibo]]ak edo [[aldagai kualitatibo|kualtitatiboak]] diren hartu behar da kontuan. Populazio horren gainean datuak jasotzerakoan bi prozedura izaten dira aukeran: [[zentsu (estatistika)|zentsua]], non populazioko elementu guztien datuak biltzen diren; eta [[laginketa]], non populazioko elementu batzuk soilik jasotzen diren, [[lagin (estatistika)|lagin]] bat osatzeko. Datuek populazio bateko lagina osatzen dutenean, lagina populazioaren adierazgarria izan dadila saiatu behar da; horretarako lagina osatzen duten elementuak [[zori|zoriz]] aukeratu behar dira, ikerketan izan daitezkeen alborapenak baztertuz. Datuak [[saiakuntza]]z nahiz behaketaz ([[inkesta]] bat burutuz, adibidez) jaso daitezke:. saiakuntzarenSaiakuntzaren kasuan, aldagaiak eta [[errore esperimental]]a kontrolatzeko teknika estatistiko bereziak daude; behaketazko ikerketetan, berriz, inkesta eta datu-bilketa zorrotz diseinatu eta planifikatu behar dira. Nolanahi ere, datu bilketabilketak zenbatespen estatistikoetan [[zeharkako datu]]akalborapen (une jakin batean multzo bateko elementuen gainean datuak jasotzen direneanestatistika) nahiz [[luzetarako datu|alborapenik]]ak (elementuez berdinensorrarazteko. gaineanAdibidez, datuaketxez denboranetxeko zeharinkestak jasotzenegiten direnean)badira osatuzetxe eginbakoitzean daiteke;bizi sailkapenden horrekpertsona erekopuruaz teknika estatistiko bereiziak ekartzen ditu. Beste irizpide baten araberagaldezka, azterketa estatistikopertsona baterakoasko hartzenbizi diren datuaketxeetan lehenatea mailakoakzabaltzeko (estatistikarenprobabilitatea erabiltzaileakhandiagoa berariazda jasoeta dituenak)txikiagoa nahizpertsona bigarrenbakarra mailakoakbizi (besteden ikerketaetxeetan; bateanerantzunik jasotakoak)jaso izanez daitezke:den lehenetxeak mailakobaztertzen datuak ikertzaileak zehazturiko helburuei jarraiki jasotzen diren bitarteanbadira, bigarrenetxeko mailakopertsona datuetarakopurua etagehiegiz horiekzenbatesteko jasotzekojoera erabiliizango den metodologiara moldatu beharra dago, estatistikaren erabiltzailearen zeregina kondizionatuz horrela<ref>{{en}}da. {{Erreferentzia
 
Nolanahi ere, datu bilketa [[zeharkako datu]]ak (une jakin batean multzo bateko elementuen gainean datuak jasotzen direnean) nahiz [[luzetarako datu]]ak (elementu berdinen gainean, datuak denboran zehar jasotzen direnean) osatuz egin daiteke; sailkapen horrek ere teknika estatistiko bereiziak ekartzen ditu. Beste irizpide baten arabera, azterketa estatistiko baterako hartzen diren datuak lehen mailakoak (estatistikaren erabiltzaileak berariaz jaso dituenak) nahiz bigarren mailakoak (beste ikerketa batean jasotakoak) izan daitezke: lehen mailako datuak ikertzaileak zehazturiko helburuei jarraiki jasotzen diren bitartean, bigarren mailako datuetara eta horiek jasotzeko erabili den metodologiara moldatu beharra dago, estatistikaren erabiltzailearen zeregina kondizionatuz horrela<ref>{{en}} {{Erreferentzia
|izena=Gene V.
|abizena=Glass
48.195

edits