Ireki menu nagusia

Aldaketak

t
ez dago edizio laburpenik
}}
 
'''Francis Harry Compton Crick''' ([[Northampton]], [[Ingalaterra]] 1916-[[San Diego]], [[AEB]] 2004) 1962an Medikuntza eta Fisiologiaren [[Nobel Saria]] eskuratu zuen biologo eta irakasle britainiarra izan zen, [[James D. Watson]]-ekin batera ADNaren egitura molekularra 1953an aurkitu eta ezagutarazi zuena.
 
 
== Biografia ==
Txikitatik erakutsi zuen Crick-ekCrickek zientziarekiko grina. Bere jaioterrian oinarrizko ikasketak egin zituen, eta 14 urteekin [[Londres]]era abiatu zen ikasketei jarraipena emateko. [[Fisika]] ikasi zuen gero Londresko University Collegen, eta [[Bigarren Mundu Gerra]]n fisikari gisa lan egin ostean [[biologia]] ikasteari ekin zion.
 
1947. urtetik aurrera Crick-ekCrickek biologiaren zerbitzura jarri zituen bere fisika ezaguerak. 1951n hasi zen James Watson-ekin lanean egitasmo handi batean: [[ADN]]aren egitura molekularraren ikerketan, izaki bizidunen [[molekula]] garrantzitsuenaren gakoa ulertu nahian. Watson-ekWatsonek eta Crick-ekCrickek [[Cambridge]]ko Unibertsitatearen Cavendish Laborategi ospetsuan burutu zuten haien lana, eta [[Nature]] aldizkarian argitaratu zituzten haien emaitzak 1953an. Bertan, ADNaren kristalizazioa ikertu ondoren [[X izpi]]en bitartez molekula horren egitura tridimentsionala azaltzen zuen helize bikoitzaren eredua proposatu zuten. Aurkikuntza honek 1962ko Medikuntza eta Fisiologiaren Nobel Saria eman zien bi zientzialariei.
Txikitatik erakutsi zuen Crick-ek zientziarekiko grina. Bere jaioterrian oinarrizko ikasketak egin zituen, eta 14 urteekin [[Londres]]era abiatu zen ikasketei jarraipena emateko. [[Fisika]] ikasi zuen gero Londresko University Collegen, eta [[Bigarren Mundu Gerra]]n fisikari gisa lan egin ostean [[biologia]] ikasteari ekin zion.
 
1947. urtetik aurrera Crick-ek biologiaren zerbitzura jarri zituen bere fisika ezaguerak. 1951n hasi zen James Watson-ekin lanean egitasmo handi batean: [[ADN]]aren egitura molekularraren ikerketan, izaki bizidunen [[molekula]] garrantzitsuenaren gakoa ulertu nahian. Watson-ek eta Crick-ek [[Cambridge]]ko Unibertsitatearen Cavendish Laborategi ospetsuan burutu zuten haien lana, eta [[Nature]] aldizkarian argitaratu zituzten haien emaitzak 1953an. Bertan, ADNaren kristalizazioa ikertu ondoren [[X izpi]]en bitartez molekula horren egitura tridimentsionala azaltzen zuen helize bikoitzaren eredua proposatu zuten. Aurkikuntza honek 1962ko Medikuntza eta Fisiologiaren Nobel Saria eman zien bi zientzialariei.
 
[[Biologia molekular]]rean aritu ostean, 1973an San Diegoko Unibertsitatean (AEB) hasi zen lanean neurozientziaren eremuan, [[garun]]aren zirrikitu ezkutuak argitu nahian. 1976an unibertsitate horretako irakaslea bihurtu zen.
 
[[Koloneko minbizi]] batek jota hil zen 2004an.
 
 
== Panspermia gidatua ==
 
{{sakontzeko|panspermia}}
1973an Crick-ek panspermia gidatuaren hipotesia plazaratu zuen, [[Leslie Orgel]] kimikariarekin batera. Bere iritziz, zibilizazio estralurtar batek biziaren hazia nahita ipini zuen gure planetan. Lur gaineko bizia zibilizazio aurreratu horren esperimentua besterik ez zen izango, Crick-enCricken ustez.
 
Crick eta Orgel-enOrgelen iritziz molekula bizidun baten agerpenak (ADNarena) oso gertakari arraroa eta urria izan behar du [[unibertso]]an, ia miraritzat jo daitekeena. Errazagoa iruditu zitzaien Lurreko bizia kanpotik etorri izana bertan agertu izana baino. Panpermia gidatuaren teoriak, ustez, gure planetan biziaren finkapena eta hedapena ongi azalduko luke.
1973an Crick-ek panspermia gidatuaren hipotesia plazaratu zuen, [[Leslie Orgel]] kimikariarekin batera. Bere iritziz, zibilizazio estralurtar batek biziaren hazia nahita ipini zuen gure planetan. Lur gaineko bizia zibilizazio aurreratu horren esperimentua besterik ez zen izango, Crick-en ustez.
 
Crick eta Orgel-en iritziz molekula bizidun baten agerpenak (ADNarena) oso gertakari arraroa eta urria izan behar du [[unibertso]]an, ia miraritzat jo daitekeena. Errazagoa iruditu zitzaien Lurreko bizia kanpotik etorri izana bertan agertu izana baino. Panpermia gidatuaren teoriak, ustez, gure planetan biziaren finkapena eta hedapena ongi azalduko luke.
 
== Crick eta LSDa ==
Bere bizitzaren azken urteetan Crick-ekCrickek lankide batzuei aitortu zien [[LSD]]-a -dosi txikietan- hartu zituela behin baino gehiagotan, bere ideiak argitzen eta buruketak azkartzen laguntzen ziolako. LSDari esker -onartu zuen- ADNaren egitura molekularra bururatu zitzaion gai horretaz lanean ari zela.
 
Era berean jakina da Crick [[Dick Kemp]]-ekin harremanetan egon zela, 1970ko1970eko hamarkadan LSDa purifikatu zuen biokimikari ospetsuarekin, hain zuzen ere.
Bere bizitzaren azken urteetan Crick-ek lankide batzuei aitortu zien [[LSD]]-a -dosi txikietan- hartu zituela behin baino gehiagotan, bere ideiak argitzen eta buruketak azkartzen laguntzen ziolako. LSDari esker -onartu zuen- ADNaren egitura molekularra bururatu zitzaion gai horretaz lanean ari zela.
 
Era berean jakina da Crick [[Dick Kemp]]-ekin harremanetan egon zela, 1970ko hamarkadan LSDa purifikatu zuen biokimikari ospetsuarekin, hain zuzen ere.
 
 
== Kanpo loturak ==
 
* {{fr}} [http://www.medecine.unige.ch/enseignement/dnaftb/19/concept/index.html ADNaren helize bikoitza]. Hemen aipatzen dira ADNaren egitura molekularra aurkitzeko Watson-ek eta Crick-ek egindako esperimentuak. Haien biografiak ere agertzen dira.
 
* {{en}} [http://profiles.nlm.nih.gov/SC/B/C/C/P/_/scbccp.pdf Direct panpermia. Panpermia gidatuaren buruzko iritziak]
 
* {{es}} [http://www.taringa.net/posts/info/1280963/Francis-Crick--biologo-.html Crick eta LSDa]
 
{{DEFAULTSORT:Crick, Francis}}
[[Kategoria:Biologoak]]
[[Kategoria:Erresuma Batuko biologoak]]
[[Kategoria:Medikuntzako Nobel Saridunak]]
[[Kategoria:BiologoakRoyal Domina]]
[[Kategoria:1916ko jaiotzak]]
[[Kategoria:2004ko heriotzak]]
153.852

edits