«Samurai»: berrikuspenen arteko aldeak

2.843 bytes removed ,  Duela 8 urte
Lur proiektutik landu gabeko artikulua: landuta.
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
(Lur proiektutik landu gabeko artikulua: landuta.)
==EUSKARAZKO WIKIPEDIAKO "SAMURAI" SARRERAREN EDUKIA==
 
[[Fitxategi:A samurai overwhelming a giant serpent.jpg|250px|right|thumb|Samurai bat suge erraldoi baten aurka borrokan]]
'''Samurai''' [[Japonia]]ko gerlariak izendatzeko erabiltzen den termino bat da. '''Bushi''' izena ("gerragizon" esan nahi duena) aproposagoa da berez. Gaur egun, ''samurai'' izena aristokrazia militarra izendatzeko erabiltzen da, eta ez, adibidez, infanteriako soldadu soilak. Nagusirik edota talderik gabeko samuraiak ''ronin''("olatu gizon") izenarekin ziren ezagunak. Denborarekin, behar militarrak galtzen joan ziren, funtzionario soil bihurturik. [[Meiji errestaurazioa]]ko erreformek samuraiak kendu zituzten, armada modernoago baten mesedetan,
== LUR HIZTEGI ENTZIKLOPEDIKOKO EDUKIA ==
 
''iz.'' Antzinako Japoniako militar kastako kidea, jaun feudal baten zerbitzura izan ohi zena. Kamakura-ko ''shogun'' aldian (1192-1333) estoizismoa eta diziplina izan ziren samuraien jokaeraren ezaugarriak. Muromatxi aldian (1338-1573) samuraiek ohore araudi estu bati jarraitzen zioten; geroago ''Bushido'' izena eman zitzaion hari. Halaber, ''zen'' budismoaren eraginpean samuraien kultura, espero izatekoa ez bazen ere, te zeremoniaren eta lore apainketaren artearen sorburua izan zen. Tokugawa aldia (1603-1867) bake garaia izan zen, eta hirien zein merkataritzaren hazkuntzak samuraiena ez zen kulturaren garapena ekarri zuen. Hori samuraien garrantziaren kaltetan gertatu zen; bestalde, Tokugawa aldiaren amaieran samuraien ekonomia maila apaldu zen. Horrenbestez, samuraietariko batzuek, mendebaleko nazioen eskuhartzeak bultzatuta, Meiji enperadorea berriro ezartzen esku hartu zuten. Feudalismoa desagertuz geroztik (1871), ordea, behin baino gehiagotan matxinatu ziren baina gudaroste nazional berriak laster menderatu zituen.
 
== BESTE HIZKUNTZETAKO WIKIPEDIETAKO "SAMURAI" SARRERAREN IRUDIAK ==
 
[[Fitxategi:WesternizedSamurai1866.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:Samurai Tokugawa Era.jpg|thumb|none|alt=1=Tokugawa Era samurai.|1=Tokugawa Era samurai.]]
 
 
 
[[Fitxategi:Mōko Shūrai Ekotoba 2.jpg|thumb|none|alt=1=『蒙古襲来絵詞』前巻、絵七。【文永の役】(トリミング版・サムネイル用)|1=『蒙古襲来絵詞』前巻、絵七。【文永の役】(トリミング版・サムネイル用)]]
 
 
 
[[Fitxategi:KofunCuirass.jpg|thumb|none|alt=1=Kofun Cuirass|1=Kofun Cuirass]]
 
 
 
[[Fitxategi:Akashi Gidayu writing his death poem before comitting Seppuku.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:Sengoku period battle.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:FirstJapaneseMission.JPG|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:Takezaki suenaga ekotoba bourui.jpg|thumb|none|alt=1=『蒙古襲来絵詞』後巻、絵十二【弘安の役】菊池武房らが陣取る石築地前を通って出陣する竹崎季長一行。|1=『蒙古襲来絵詞』後巻、絵十二【弘安の役】菊池武房らが陣取る石築地前を通って出陣する竹崎季長一行。]]
 
 
 
[[Fitxategi:Samurai with sword.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:P03jigazou.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:SaigoWithOfficers.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:Koshirae.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:10 volume set of books by Hanzan dated 1863.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:Iyozane dou 2.JPG|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:Sekigaharascreen.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:ShiroyamaBattle.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:Samurai.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:EugeneCollache.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:Satsuma-samurai-during-boshin-war-period.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:Ulsan waesung attack.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:NanbanDo.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:Hasekura in Rome.JPG|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:Yamaoka Tessyu.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:Tempo-p1000697.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:Oozutsu cannon Japan 16th century.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:Samurai on horseback0.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:Samurai wearing kusari katabira (chain armor).jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:Samurai_armor.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:MitoKomonSatomiKotaro.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:ShogunalTroops1864.jpg|thumb|none|alt=|]]
 
 
 
[[Fitxategi:Samurai-shodo.svg|thumb|none|alt=LordAmeth|LordAmeth]]
 
 
 
'''Samurai''' [[Japonia]]ko antzinako gerlaria da, jaun feudal baten zerbitzura izan ohi zena. '''Bushi''' izena ("gerragizon" esan nahi duena) aproposagoa da berez. Gaur egun, ''samurai'' izena aristokrazia militarra izendatzeko erabiltzen da, eta ez, adibidez, infanteriako soldadu soilak. Nagusirik edota talderik gabeko samuraiak ''ronin''("olatu gizon") izenarekin ziren ezagunak. Denborarekin, behar militarrak galtzen joan ziren, funtzionario soil bihurturik. [[Meiji errestaurazioa]]ko erreformek samuraiak kendu zituzten, armada modernoago baten mesedetan,
[[Fitxategi:Matudaira Katamori.jpg|thumb|none|alt=other_versions=
|other_versions=
]]
 
== Historia ==
 
[[Kamakura]]ko ''[[shogun]]'' aldian (1192-1333) estoizismoa eta diziplina izan ziren samuraien jokaeraren ezaugarriak. [[Muromatxi]] aldian (1338-1573) samuraiek ohore araudi estu bati jarraitzen zioten; geroago ''Bushido'' izena eman zitzaion hari. Halaber, ''[[zen]]'' [[budismo]]aren eraginpean samuraien kultura, espero izatekoa ez bazen ere, te zeremoniaren eta lore apainketaren artearen sorburua izan zen. [[Tokugawa]] aldia (1603-1867) bake garaia izan zen, eta hirien zein merkataritzaren hazkuntzak samuraiena ez zen kulturaren garapena ekarri zuen. Hori samuraien garrantziaren kaltetan gertatu zen; bestalde, Tokugawa aldiaren amaieran samuraien ekonomia maila apaldu zen. Horrenbestez, samuraietariko batzuek, mendebaleko nazioen eskuhartzeak bultzatuta, Meiji enperadorea berriro ezartzen esku hartu zuten. [[Feudalismo]]a desagertuz geroztik (1871), ordea, behin baino gehiagotan matxinatu ziren baina gudaroste nazional berriak laster menderatu zituen.
 
[[Fitxategi:Kuranosuke Harakiri no zu.jpg|thumb|none|alt=other_versions=
|other_versions=
]]
== Erreferentziak ==
{{ lur | data=2011/12/27}}
48.195

edits