«Eskorbuto»: berrikuspenen arteko aldeak

2.344 bytes added ,  Duela 8 urte
ez dago edizio laburpenik
(Eskorbuto izenburuaren ordez, Eskorbuto (musika taldea) ezarri da)
 
#BIRZUZENDU{{beste [[erabilpenak|gaixotasunari|punk taldea|Eskorbuto (musika taldea)]]}}
{{ohar medikoa}}
[[Fitxategi:Scorbutic_gums.jpg|thumb|right|200px|[[Odol]]etan dagoen hortz-oia, eskorbutoaren sintoma.]]
'''Eskorbutoa''' [[C bitamina]]ren eskasiak eragindako [[gaixotasun]]a da. C bitaminaren izen kimikoak, [[azido askorbiko]]ak, [[latin]]eko eskorbuto izenean du jatorria, ''scorbutus''.
 
C bitaminaren gabeziak hauskortasun kapilar handia eragiten du, hau beharrezkoa baita [[azido hialuroniko]]aren sintesirako. Izan ere, azido hialuronikoa endotelio baskularraren zelularteko osagai garrantzitsua da.
 
Eskorbutoaren eraginez larruazalean orbainak, [[hortz-oi]] esponjotsuak eta mintz mukosoetan [[odoljario]]ak agertzen dira. Gaixotasunak aurrera egin ahala, [[zauri]]ak [[zorne]]tu eta [[hortz]]ak erori egiten dira.
 
Garai batean oso ohikoa zen eskorbutoa marinel eta piraten artean. [[Itsaso]]an denbora luzez egoten zirenez ez zituzten [[fruta]] eta [[barazki]]ak jaten. Horren ondorioz, C bitaminaren gabezia izaten zuten.
 
[[Animalia]] gehienetan ez da eskorbutorik agertzen, C bitamina sintetizatzeko gaitasuna dutelako. Ez da horrela gertatzen [[gizaki]], [[primate]] eta beste [[espezie]] batzuetan, ez baitago bere sintesirako beharrezkoa den [[entzima]]. Horregatik, bitamina hau dietaren bidez lortu behar dute. Batez ere [[zitriko]] ([[laranja]], [[limoi]], [[pomelo]] eta [[lima]]), [[tomate]], [[patata]], [[aza]] eta [[piper]] berdeetan aurkitzen da C bitamina.
 
[[Kategoria:Abitaminosiak]]
 
[[ar:بثع]]
[[be:Цынга]]
[[be-x-old:Шкробут]]
[[bg:Скорбут]]
[[bs:Skorbut]]
[[ca:Escorbut]]
[[cs:Kurděje]]
[[da:Skørbug]]
[[de:Skorbut]]
[[el:Σκορβούτο]]
[[en:Scurvy]]
[[eo:Skorbuto]]
[[es:Escorbuto]]
[[fa:اسکوروی]]
[[fi:Keripukki]]
[[fo:Skyrbjóg]]
[[fr:Scorbut]]
[[fy:Skuorbot]]
[[ga:Scorbach]]
[[he:צפדינה]]
[[hi:स्कर्वी]]
[[hr:Skorbut]]
[[hu:Skorbut]]
[[io:Skorbuto]]
[[is:Skyrbjúgur]]
[[it:Scorbuto]]
[[ja:壊血病]]
[[kk:Қырқұлақ]]
[[ko:괴혈병]]
[[lt:Skorbutas]]
[[mk:Скорбут]]
[[ml:സ്കർവി]]
[[nl:Scheurbuik]]
[[nn:Skjørbuk]]
[[no:Skjørbuk]]
[[pl:Szkorbut]]
[[pt:Escorbuto]]
[[ro:Scorbut]]
[[ru:Цинга]]
[[simple:Scurvy]]
[[sk:Skorbut]]
[[sl:Skorbut]]
[[sr:Скорбут]]
[[sv:Skörbjugg]]
[[tl:Eskorbuto]]
[[tr:İskorbüt]]
[[uk:Цинга]]
[[vi:Scorbut]]
[[zh:壞血病]]
24.471

edits