«Zipaioen matxinada»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
 
No edit summary
[[Fitxategi:Sepoy Mutiny Execution.jpg|thumb|300px|Soldadu zipaio batzuen exekuzioa 1857an.]]
Indian'''Zipaioen matxinada''' edo '''1857ko Indiako matxinada''' [[India]]n [[1857]]-1858an[[1858]]an britainiarren[[britainiar]]ren politika kolonialaren aurka gertaturiko [[matxinada]] izan zen. Britainiarrek mendebaleko ideiak Indiako gizartean sartu izanak -misiolariak, hezkuntza...- eta zenbait neurri politiko eta ekonomiko hartu izanak -lur-jabe handien lurrak beretzea, zenbait erresuma mendean hartzea-, hinduen[[hindu]]en eta musulmanen[[musulman]]en goi-klaseen aiherkundea piztu zuten. Giro horretan, zipaioek[[zipaio]]ek erabili beharreko fusil berri bateko kartutxoak behi eta zerri gantzaz igurtziak zirelako berria zabaldurik, zipaioek uko egin zioten halako armak erabiltzeari, hinduen eta musulmanen erlijioek debekatua baitzen. Zenbait istiluren ondoren, 1857ko maiatzaren 10ean [[Meerut-]]eko errejimentuko zipaioek ofizial europarrak hil zituzten. Ondoren iraultza Indiako erdialde guztira hedatu zen, eta matxinatuak Delhiz[[Delhi]]z eta Allahabadez[[Allahabad]]ez jabetu ziren. Azkenik, 1858ko martxoan, britainiar gobernuaren osteek -[[sikh]] eta [[gurkha]] gudariak barne- zipaioen matxinada zapaldu zuten.
== Erreferentziak ==
{{ lur | data=2011/12/27}}
 
[[Kategoria:Indiako historia]]
[[Kategoria:Erresuma Batuko gerrak]]
[[Kategoria:Britainiar Inperioa]]
[[Kategoria:1857]]
[[Kategoria:1858]]
 
[[ar:ثورة الهند سنة 1857]]
[[bg:Индийско въстание (1857)]]
[[bn:সিপাহী বিদ্রোহ ১৮৫৭]]
[[br:Emsavadeg ar Sipaied]]
[[ca:Rebel·lió índia de 1857]]
[[cs:Velké indické povstání]]
[[cy:Gwrthryfel India 1857]]
[[da:Sepoy-oprøret]]
[[de:Indischer Aufstand von 1857]]
[[en:Indian Rebellion of 1857]]
[[eo:Ribelo de Sipajoj]]
[[es:Rebelión en la India de 1857]]
[[fa:شورش‌های سال ۱۸۵۷ میلادی در هند]]
[[fi:Sepoykapina]]
[[fr:Révolte des cipayes]]
[[gu:૧૮૫૭નો ભારતીય વિપ્લવ]]
[[he:המרד ההודי הגדול]]
[[hi:१८५७ का प्रथम भारतीय स्वतंत्रता संग्राम]]
[[id:Pemberontakan di India 1857]]
[[it:Moti indiani del 1857]]
[[ja:インド大反乱]]
[[kn:ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ]]
[[ko:세포이 항쟁]]
[[ml:ശിപായിലഹള]]
[[ms:Pemberontakan India 1857]]
[[nl:Muiterij van Sepoy]]
[[nn:Det indiske opprøret i 1857]]
[[no:Det indiske opprøret i 1857]]
[[pl:Powstanie sipajów]]
[[pt:Revolta dos Sipais]]
[[ru:Восстание сипаев]]
[[sv:Sepoyupproret]]
[[ta:சிப்பாய்க் கிளர்ச்சி, 1857]]
[[tl:Rebelyong Sepoy]]
[[uk:Повстання сипаїв]]
[[ur:جنگ آزادی ہند 1857ء]]
[[zh:印度民族起义]]
197.370

edits