«Juan Manuel de Rosas»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Robota: Aldaketa kosmetikoak
 
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
'''Juan Manuel de Rosas''' ([[Buenos Aires]], [[Argentina]], 1793 - [[Southampton]], [[Hampshire]], [[Ingalaterra]], 1877) argentinar [[militar]]ra eta [[diktadura|diktadorea]] izan zen. [[Argentina]] XIX. mendeko bigarren laurdenean murgildurik egon zen [[zentralismo]]aren eta [[federalismo]]aren arteko joera guztien arteko liskar guztietan parte hartu zuen.
 
== Biografia ==
1828. urtean Dorrego Buenos Airesko gobernutik kendu zutenean, [[Juan Lavalle]] gobernari berriaren aurka agertu zen Rosas, eta bere burua izendatu zuen gobernari (1829). Alderdi federalistaren buruzagiak batasunaren aldeko alderdiak garaitu zituen 1831n. Hiru urtez aginpidean egon ondoren, [[Juan Manuel Balcarce]]ren esku utzi zuen Buenos Airesko gobernua, eta hegoalderantz jo zuen, "Basamortuko lehen konkista" izenaz ezagutzen den [[amerindiar]]ren aurkako guduan borrokatzera (1833).
 
Buenos Airesera itzuli zenean, Balcarceren aurkako konspirazio batean parte hartu zuen, eta probintziako gobernuburu bihurtu zen, berriro ere. Federalista zela esanagatik, guztiz zentralista izan zen Rosasen diktadura: adierazpen-askatasuna kendu zuen, orobat legebiltzarra, eta ezkutuko polizia eratu zuen oposizioa deuseztatzeko. Argentinaren mende jarri nahi izan zituen [[Paraguai]] eta [[Uruguai]], baina, azkenik, [[Justo José Urkiza]] buruzagi zuen argentinar, uruguaiar eta paraguaiar koalizioak Rosasen gudarostea menderatu zuen, 1852. urtean, Caseroseko guduan. Ingalaterrara erbesteratu behar izan zuen.
== Erreferentziak ==
{{ lur | data=2011/12/27}}
 
[[Kategoria:1793ko_jaiotzak1793ko jaiotzak]]
[[Kategoria:1877ko_heriotzak1877ko heriotzak]]
[[Kategoria:Buenosairestarrak]]
[[Kategoria:Argentinako politikariak]]
 
[[ca:Juan_Manuel_de_RosasJuan Manuel de Rosas]]
[[de:Juan_Manuel_de_RosasJuan Manuel de Rosas]]
[[en:Juan Manuel de Rosas]]
[[es:Juan_Manuel_de_RosasJuan Manuel de Rosas]]
[[fi:Juan Manuel de Rosas]]
[[fr:Juan_Manuel_de_Rosas]]
[[fr:Juan Manuel de Rosas]]
[[ga:Juan_Manuel_de_Rosas]]
[[ga:Juan Manuel de Rosas]]
[[ko:후안_마누엘_데_로사스]]
[[it:Juan_Manuel_de_RosasJuan Manuel de Rosas]]
[[ka:ხუან_მანუელ_როსასი]]
[[lt:Juan_Manuel_de_Rosas]]
[[ms:Juan_Manuel_de_Rosas]]
[[ja:フアン・マヌエル・デ・ロサス]]
[[ka:ხუან მანუელ როსასი]]
[[no:Juan_Manuel_de_Rosas]]
[[ko:후안 마누엘 데 로사스]]
[[nn:Juan_Manuel_de_Rosas]]
[[lt:Juan Manuel de Rosas]]
[[oc:Juan_Manuel_de_Rosas]]
[[ms:Juan Manuel de Rosas]]
[[pt:Juan_Manuel_de_Rosas]]
[[nn:Juan Manuel de Rosas]]
[[qu:Juan_Manuel_de_Rosas]]
[[no:Juan Manuel de Rosas]]
[[ru:Росас,_Хуан_Мануэль_де]]
[[oc:Juan Manuel de Rosas]]
[[fi:Juan_Manuel_de_Rosas]]
[[pt:Juan Manuel de Rosas]]
[[sv:Juan_Manuel_de_Rosas]]
[[qu:Juan Manuel de Rosas]]
[[uk:Хуан_Мануель_де_Росас]]
[[ru:Росас, Хуан Мануэль де]]
[[yo:Juan_Manuel_de_Rosas]]
[[sv:Juan Manuel de Rosas]]
[[uk:Хуан Мануель де Росас]]
[[yo:Juan Manuel de Rosas]]
[[zh:胡安·曼努埃尔·德·罗萨斯]]
== Erreferentziak ==
{{ lur | data=2011/12/27}}