«Asteroide»: berrikuspenen arteko aldeak

1.647 bytes added ,  Duela 8 urte
(Artikulua Lur Hiztegiak Wikipediaratzeko proiektuaren barruan aldatuko den abisua kentzea)
[[Fitxategi:(253) mathilde.jpg|thumb|260px200px|right|[[253 Mathilde]], C motako asteroidea.]]
'''Asteroideak''' planeta[[planetoide]] oso txikiak dira. Lurretik ikusita, izarrak[[izar]]rak dirudite. eta horrexegatik Horregatik,[[John Herschel]]ek izen hori eman zien. izenEzagutzen horidiren asteroide gehienak [[Marte (planeta)|Marte]] eta [[Jupiter (planeta)|Jupiter]] artean biraka ari dira [[asteroide-gerrikoa]] deitzen den gunean.
 
[[Piazzi]] italiar astronomoak 1801ean lehena aurkitu zuenetik ([[Zeres asteroidea]]), beste hiru bat mila asteroide aurkitu dira, eta urtero aurkitzen dira gehiago. Asteroide horietako handiena Zeres bera da, 930 kilometroko diametroarekin. Hurrena [[Pallas asteroidea]] da, 552 kilometrorekin, eta [[Vesta asteroidea]], 521 kilometrorekin. Dena den, Zeres asteroidea, gaur egun, planeta nanotzat jotzen da.
Ezagutzen ditugun asteroide gehienak, [[Marte (planeta)|Marte]] eta [[Jupiter (planeta)|Jupiterren]] artean biratzen dute [[asteroide-gerrikoa]] deitzen den gunean.
 
[[Fitxategi:Planetoid crashing into primordial Earth.jpg|thumb|160px|left|Planetoide batek Lurraren aurka talka egiten duen unearen irudikapena.]]
Asteroideak, planetak bezala, Eguzkiaren inguruan biraka ibiltzen dira. Asteroide gehienen orbitak Marte eta Jupiter artean mugitzen dira, baina bakar batzuk Eguzkitik gertuago daude. Lurraren orbita ebakitzen duten asteroideei ''Apolo asteroide'' deritze. Lurraren orbita ebakitzen dutenez, Lurrarekin talka egin dezakete. 1937an [[Hermes asteroidea]] Lurretik 748.300 kilometrora igaro zen. Zientzialari batzuen ustez asteroide batzuk gertuago ere igaro dira. Izan ere, bada teoria bat, dinosauroen bat-bateko iraungitzea azaltzeko, asteroide edo kometa batek Lurra jo zuela dioena: talkaren ondorioz sortu zen hauts-hodeiak eguzki-argia Lurrera iristea eragotzi zuela urteetan, eta horren ondorioz dinosauroen heriotza eragin zuen hotz- eta iluntasun-aldi luzea izan zela. Asteroide bati argazkia egin zion lehen espazio-ontzia [[Galileo (misio espaziala)|Galileo]] zunda izan zen, 1991n ''Gaspra'' asteroidetik oso hurbil igaro zenean. Ordu arte zientzialariek Lurreko teleskopioen bidez baizik ezin izan zituzten aztertu asteroideak.
 
== Ikus, gainera ==
 
{{astronomia zirriborroa}}
 
[[Kategoria:Objektu astronomikoak]]
[[Kategoria:Eguzki-sistema]]
[[tk:Asteroid]]
[[tl:Asteroyd]]
[[tr:AsteroitAsteroyit]]
[[tt:Asteroidlar]]
[[uk:Астероїд]]
[[zh-min-nan:Sió-he̍k-chheⁿ]]
[[zh-yue:小行星]]
== Erreferentziak ==
{{ lur | data=2011/12/27}}