«Tronpeta»: berrikuspenen arteko aldeak

1.109 bytes added ,  Duela 10 urte
t (r2.7.2) (robota Aldatua: jv:Trompèt)
[[Fitxategi:Trumpet_1.jpg|thumb|right|Tronpeta300px|''Roy Benson'' tronpeta.]]
{{ lurlanean }}
[[Fitxategi:Trumpet_1.jpg|thumb|right|Tronpeta.]]
 
'''Tronpeta''' [[haize -instrumentu]]a da, oso hedatua, [[Metalezkometalezko haize -instrumentu|metalen taldekoa]], oso hedatua dagoena.
 
Tresna honen joleakjotzaileak tronpeta-jotzaileak edo tronpetariak dira.
 
== Mekanismoa eta tesitura ==
{{musika zirriborroa}}
 
Buru batean ahoa du, eta bestean zabalduz doan tutu bat.
== Kanpo loturak ==
 
* {{en}} [http://www.trumpetguild.org/ Internatioanl Trumpet Guild]
Tutuaren luzera aldatzen uzten duten hiru pistoi ditu. Hots bizi, argi, sarkor eta metal-antzekoa du, eta hiruzpalau zortziduneko hedadura.
 
== Historia ==
 
Antzinako tronpeta luzea eta estua zen, eta erabiltzen zaila. Horregatik, [[1500]]. urtea aldera, biribilkatu zen eta txikiago bihurtu zen tronpeta soila, harmonikoak bakarrik egiten zituena. [[Beethoven]]en heriotza arte erabili zen.
 
[[XIX. mende]]aren hasieran [[Bluhmel]]ek eta [[Stölzel]]ek tronpeta pistoiduna edo kromatikoa asmatu zuten. Pistoiei esker, eskalako nota guztiak jo zitezkeen eta ñabardura-mota guztiak egin.
 
Gaur egungo orkestran, fa, si bemol eta do-n dauden tronpetak erabiltzen dira.
 
== Irudi-galeria ==
<gallery>
File:Persepolis Trumpet.jpg|Brontzezko tronpeta, [[Akemenestar Inperioa]]n erabilia
file:Dizzy Gillespie playing horn 1955.jpg|[[Dizzy Gillespie]] 1955ean
file:Pocket trumpet.jpg|''Pocket'' edo poltsiko tronpeta
file:Louis Armstrong restored.jpg|[[Louis Armstrong]] 1953an
</gallery>
 
== Kanpo -loturak ==
{{commonskat|Trumpets}}
* {{en}} [http://www.trumpetguild.org/ Internatioanl''International Trumpet Guild'']
 
[[Kategoria:Haizezko musika tresnak]]
[[it:Tromba]]
[[ja:トランペット]]
[[jv:Trompèt]]
[[kk:Труба]]
[[ko:트럼펫]]
[[la:Salpinx]]
[[zh-yue:小喇叭]]
[[zu:Icilongo]]
== Erreferentziak ==
{{ lur | data=2011/12/27}}