«Frankoak»: berrikuspenen arteko aldeak

1.107 bytes added ,  Duela 8 urte
t (Robota: Testu aldaketa automatikoa (-Inperio Saindu +Inperio Santu))
{{ lurlanean }}
[[Fitxategi:Franks expansion.gif|thumb|300px|right|Garai ezberdinetan zehar frankoen mende egon diren lurraldeak.]]
 
 
* Lotair, Loisen seme handiena, Enperadore bihurtu zen. Bere menpeko lurraldeak Inperioko erdialdea zen: Lotaringia (frankoen jatorrizko lurraldea), Borgoina eta Ipar Italia (Enperadore titulua eraman ahal izateko Italia gobernatu behar zen).
* Lois, bigarren semea, Ekialdeko frankoen errege bihurtu zen. Geroagoko [[Germaniako Erromatar-Germaniar Inperio SantuSaindu]]a osatzekoak ziren lurraldeak bere aginpean geratu ziren.
* Karlos, hirugarren semea, Mendebaldeko frankoen errege bihurtu zen. Zonalde hau [[Frantzia]] zen bilakatzekoa.
 
[[Mersengo Hitzarmena|Mersengo Hitzarmenean]] ([[870]]) erresuma horiek banandu egin ziren berriro, batez ere lehenengoa. [[Karlos Gizena]]ren aginpean, Karolingiar Inperioa, Borgoina izan ezik, batu zen berriz ([[884]]), baina batasun horrek ez zuen luze iraun. Ekialdeko erresuman, aipatutako Germaniako Erromatar-Germaniar Inperioa sortu zen [[962]]an. Mendebaldeko erresuman, karolingiar erregeek agintea [[987]] arte izan zuten, Lois V.aren heriotzaren ondoren [[Hugues Capet]], kapetarren leinukoa, Frantziako errege bihurtu baitzen.
 
== Frankoak Euskal Herrian ==
 
'''Franko''' [[XI. mende]] bukaeratik aurrera Nafarroan eta Iberiako penintsulako beste lurralde batzuetan finkatu ziren europarrei eman zitzaien deitura da, frankoen erresumakoak, gaskoi okzitaniarrak, baitziren gehienak.
 
Oro har, [[Donejakue bide]]tik iristen ziren franko horiek eta, Nafarroako erregeek emaniko lehentasunez baliatuz (merkataritzarako askatasuna, foru bereziak, eskubide pertsonalak, soldadutzarik ez...), indar handiko ekonomia talde bat osatu zuten Berant Erdi Aroan.
 
[[Iruñea]], [[Zangotza]], [[Gares]] eta [[Lizarra]]ko hirietan eraiki ziren Nafarroako auzo franko nagusiak, baina Nafarroako eremu guztietara zabaldu ziren. Guztiz ugaldu ziren frankoak Nafarroan [[XIV. mende]]a arte (biztanleen % 20 izatera iritsi ziren), merkataritza eta artisautza lanetan ari izan ziren bereziki eta jatorrizko hizkuntza, [[okzitaniera]], gorde zuten XIV. mendea arte.
 
Istilu larriak izan ziren nafar euskaldunen eta frankoen artean ([[Nafarreriako gerra]], 1276-1277; Lizarrako istiluak, 1322).
 
{{commonskat|Frankish people}}
 
[[Kategoria:Frankoak]]
[[vls:Frankn]]
[[zh:法蘭克人]]
== Erreferentziak ==
{{ lur | data=2011/12/27}}