Ireki menu nagusia

Aldaketak

1.078 bytes added ,  Duela 7 urte
[[Fitxategi:Guggedalsloftet.jpg|right|thumb|250px|Zurezko etxola.]]
{{ lurlanean }}
 
[[Fitxategi:Guggedalsloftet.jpg|right|thumb|250px|Zurezko etxola]]
[[Fitxategi:251220061158 (335194668).jpg|right|thumb|250px|Egurra sutarako.]]
 
'''Zura''' [[landare]] baten enbor, adar edo sustraensustraien gai solido nagusia da, bereziki [[zuhaitz]]en kasuan. [[Eraikuntza]]n eta altzarigintzan oso erebilgarriaerabilgarria da, erraz moldatzen eta luze irauten baitu.
 
== Osagai nagusiak ==
 
Zura, honenbestez, hiru konposatu nagusiz osaturik egon ohi da: [[zelulosa]], [[hemizelulosa]] eta [[lignina]]. Osagai nagusia zelulosa izan ohi da (%40‐50), hemizelulosarekin batera (%25‐40).
 
Zura, honenbestez, hiru konposatu nagusiz osaturik egon ohi da: [[zelulosa]], [[hemizelulosa]] eta [[lignina]]. Osagai nagusia zelulosa izan ohi da (%40‐50), hemizelulosarekin batera (%25‐40).
Ligninak, berriz, zuraren %20‐35 inguru osatu ohi du.
 
Horiez gainera gomak, erretxinak, ura eta beste gai organikoak eta ez-organikoak ere baditu zurak.
[[Su]]tarako ere erabiltzen da, [[erregai]] ona baita. Orduan '''egur''' izena hartzen du. Hala ere, [[bizkaiera]]z eta [[gipuzkera]]z ''egur'' hitza erabiltzen da sutarako ez den ''zura'' izendatzeko.
 
== Zuraren funtzioa eta erabilerak ==
 
Zuraren zeregin nagusiak [[zuhaitz]] eta zuhaixkei eustea (barnealdeko zur geruza hilari, zurgiharrari esker) eta bere hodien bidez uraren, elikagaien eta abarren garraioa ahalbideratzea da (kanpoaldeko zur geruzak).
 
Zura izadiko gai ugarienetako bat da; lantzen erraza denez eta beste gai batzuk ez bezala ([[ikatz]]a, [[petrolio]]a, etab.) berritu daitekeenez, gaur egun oinarrizko baliabidea da, eta gauza askotarako erabiltzen da (altzariak, eskulanak, eraikuntza, papergintza, etab.).
 
=== Zura eta egurra ===
[[Su]]tarako ere erabiltzen da, [[erregai]] ona baita. Orduan '''[[egur]]''' izena hartzen du. Hala ere, [[bizkaiera]]z eta [[gipuzkera]]z ''egur'' hitza erabiltzen da sutarako ez den ''zura'' ere izendatzeko.
 
== Zur motak ==
 
Zuraren ezugarriei dagokienez mota askotako zurak bereizten dira eta sailkapen ugari egin daitezke ([[gogortasun]]aren arabera, distiraren arabera, etab.), baina zabalduena gogortasunaren araberakoa da; gogortasun maila zuraren zelulosa eta lignina kopuruek mugatzen dute, eta, oro har, landare [[gimnospermo]]ak zur bigunekoak dira eta [[angiospermo]]ak, berriz, zur gogorragokoak.
 
{{Commonskat|Wood}}
{{zirriborroa}}
 
[[Kategoria:Material naturalak]]
[[bg:Дървесина]]
[[bn:কাঠ]]
[[br:Koad]]
[[bs:Drvo (materijal)]]
[[ca:Fusta]]
[[ht:Bwa]]
[[hu:Fa (anyag)]]
[[ia:Ligno]]
[[id:Kayu]]
[[ig:Ńkú]]
[[zh-min-nan:Chhâ]]
[[zh-yue:木]]
== Erreferentziak ==
{{ lur | data=2011/12/27}}