«Chiang Kai-shek»: berrikuspenen arteko aldeak

t (r2.7.1) (robota Erantsia: lv:Čans Kaiši)
{{ lurlanean }}
[[Fitxategi:Chiang Kai-shek.jpg|right|thumb|250px|Chiang Kai-shek]]
'''Chiang Kai-shek''' (Ningpo, Txe-Kiang, [[1887]]ko [[urriaren 31]] – Taipeh, [[1975]]eko [[apirilaren 5]]) [[Txina]]ko militar, politikaria eta politikariaestatuburua izan zen.
 
Funtzionario baten semea zen. 1906an Akademia Militarrean sartu zen eta urtebete geroago Sun Yat-Sen ezagutu zuen Tokion. 1911n mantxuen dinastia egotzi zuen iraultzan parte hartu zuen. 1923an estatu nagusiko buru izan zen Sun Yat-Senek Kantonen eratu zuen gobernuan. [[Sun Yat-sen]]en heriotzaren ostean ([[1925]]), [[Kuomintang]] alderdiaren buru bihurtu zen. Komunisten aurka gogor ekin zion, 1927an Shanghaiko hilketarekin amaituz. Herrialdea batzeko asmoz, gerra-jauntxoen aurkako borrokaren liderra ere izan zen. Garaipena lortuta, [[Txinako Errepublika]]ko gobernuburu bihurtu zen [[1928]]an. BainaErrepublikako [[komunismo|komunisten]]lehendakari aurkakohautaturik, [[Txinako1931n Gerradiktadura Zibila|gerramilitarra zibila]]ezarri ([[1927]]-[[1950]])zuen. etaBerriro [[Japonia]]renkomunistei aurkakoeraso [[Bigarrenzien, Txino-Japoniarhauek Gerra]]1934an ([[BigarrenIbilbide MunduLuzea Gerra]]deitua bilakatuegitera zena)behartuz. zirela1937an etajaponiarrak Txinaz jabetzeko mehatxuak komunistekin fronte nazionala osatzera behartu zuen. Japoniarren okupazioaren denboran bere errejimenak eskuin muturrerantz jo zuen. Gerra amaitu ondoren, boterea1946ko galduudaberrian eraso orokorra jo zuen komunisten aurka. 1949ko abuztuan, etakomunistak lurralde osoaz jabeturik, [[Taiwan]]-era alde egin behar izan zuen. HorGatazka horien ondorioz, hilboterea artegaldu zuen, eta ([[1975Taiwan]])era jarraitualde zuenegin Txinakobehar Errepublikako presidentearenizan titulua eramatenzuen.
Uharte hartan Txina Nazionalista izeneko errepublika eratu zuen Estatu Batuen laguntza militar eta ekonomikoarekin. Hil artean lehendakari hautatua izan zen 1950, 1954, 1960, 1966 eta 1972. urtean. Hor, hil arte ([[1975]]) jarraitu zuen Txinako Errepublikako presidentearen titulua eramaten.
 
== Kanpo loturak ==
 
{{commons|Chiang Kai-shek}}
[[ko:장제스]]
[[lt:Čiang Kai-ši]]
[[lv:Čans Kaiši]]
[[ms:Chiang Kai-shek]]
[[my:ချန်ကေရှိတ်]]
[[zh:蔣中正]]
[[zh-min-nan:Chiúⁿ Kài-se̍k]]
[[zh-yue:蔣介石中正]]
== Erreferentziak ==
{{ lur | data=2011/12/26}}