«Magdeburg»: berrikuspenen arteko aldeak

1.319 bytes added ,  Duela 8 urte
{{ lurlanean }}
{{Alemaniako udalerri infotaula
| izena = Magdeburg
| bandera =
| armarria = Wappen Magdeburg.svg
| nongo = Magdeburgeko
| postakodea = 39104-39130
| kokapena = Karte Magdeburg in Deutschland.png
| koordenatuak =
| garaiera =43
| azalera =200.95
| biztanleria =229826
| bizt_urtea =2006
| dentsitatea = 1144
| aurrezenbakia =0391
| matrikula =MD
| ISO =
| sorrera =
| herritarra =
| alkatea =Lutz Trümper ([[SPD]])
| webgunea = http://www.magdeburg.de
| oharrak =
}}
'''Magdeburg''' [[Alemania]]ko [[Saxonia-Anhalt]] [[Alemaniako autonomia estatu|estatu federaleko]] hiriburua da, [[Elba]] ibaiertzean kokaturik. [[Europa]]ko [[erdi aro]]ko hiririk garrantzitsuenetakoa da. Jatorrian, nukleo anitzeko [[Burgu (hirigintza)|burgu]] bat izan zen. Oton I.a, [[Germaniako Erromatar Inperio Santua|Germaniako Erromatar-Germaniar Inperio SantuSaindu]]ko lehendabiziko enperadoreak agintaldiko zati gehiena hiri honetan eman zuen, eta katedralean lurperatu zuten.
 
== Ondarea ==
 
[[Fitxategi:ViewOfMagdeburg.jpg|thumb|left|300px|Magdeburgeko ikuspegia.]]
 
Aipagarriak dira XIII. mendeko katedral [[gotiko]]a eta XVII. mendeko udaletxea.
 
== Historia ==
 
VI. mendean sortu zen, eta X. mendean lortu zuen garrantzia, [[Oton I.a]] Handiaren agintaldian. XIII. mendean izen handia lortu zuen merkataritzako gune gisa. Herria erreforma onartu (1524) eta Karlos V.aren aurkako borrokan murgildu zen. Hogeita hamar urteko gerran behin baino gehiagotan setiatu zuten. 1631. urtean [[Tilly]]k hartu eta erre zuen hiria (20.000 pertsona erre ziren). 1680an [[Brandenburgoko Marka]] izenekoaren barruan sartu zen, [[Westfaliako Bakea]]ren ondoren. 1806an frantsesek hartu zuten, eta Westfaliako erresuma berriaren parte egin zuten, 1813ra arte. 1814an Prusiaren mende geratu zen, [[Saxonia]]ko probintziaren barruan.
 
=== Magdeburgo-ko esperientzia ===
 
[[Otto von Guericke]] alemaniar fisikariak 1654an, garai hartan Alemaniako enperadorea zen [[Fernando III.a Habsburgokoa]]ren eta [[Ratisbonako dieta]]ren aurrean, [[Magdeburgoko esfera-erdiak]] erabiliz eginiko hutsari buruzko esperimentu ospetsu bat burutu zuen.
 
== Ekonomia ==
 
Garrantzi handiko ibai-portua da, Elba ibaian, Alemania barneko ubide sarearekin loturik. Meatzaritzako gune aberats baten erdian dago, eta ondorioz industriak indar handia du, metalurgiak batez ere. Horrez gainera, industrian garrantzia dute kimikak, ehungintzak (kotoia), oinetakogintzak eta garagardogintzak. Erregaiak ere egiten dira.
 
== Kanpo loturak ==
 
{{geografia zirriborroa|DEU}}
 
{{Saxonia-Anhalteko hiri aurkibidea}}
{{Alemaniako estatu hiriburu aurkibidea}}
 
[[Kategoria:Saxonia-Anhalteko udalerriak]]
[[an:Magdeburgo]]
[[ar:ماغديبورغ]]
[[bar:Magdebuag]]
[[be:Горад Магдэбург]]
[[be-x-old:Магдэбург]]
[[bg:Магдебург]]
[[br:Magdeburg]]
[[frr:Magdebörj]]
[[ga:Magdeburg]]
[[gd:Magdeburg]]
[[he:מגדבורג]]
[[hi:मागदेबुर्ग]]
[[lt:Magdeburgas]]
[[lv:Magdeburga]]
[[mk:Магдебург]]
[[mr:माक्देबुर्ग]]
[[ms:Magdeburg]]
[[zh:马格德堡]]
[[zh-min-nan:Magdeburg]]
== Erreferentziak ==
{{ lur | data=2011/12/26}}