«Gustav Mahler»: berrikuspenen arteko aldeak

1.529 bytes added ,  Duela 9 urte
t (r2.7.1) (robota Erantsia: yi:גוסטאוו מאהלער Aldatua: hy:Գուստավ Մալեր)
{{ lurlanean }}
[[Fitxategi:Gustav Mahler 1909.jpg|250px|thumb|right|Gustav Mahler [[1909]]an]]
 
'''Gustav Mahler''' ([[Kaliště]], gaurko [[Txekia]], [[1860]]ko [[uztailaren 7]]a – [[Viena]], [[1911]]ko [[maiatzaren 18]]a) musikagile [[austria]]rra izan zen, [[Erromantizismo]] osteko garaikoa. Orkestra zuzendaria ere izan zen.
 
Lanik ezagunenak ''Lieder eines fahrenden Gesellen'' ("Bidaiariaren abestiak"), ''Kindertotenlieder'' ("Umeen heriotzezko abestiak") eta ''Das Lied von der Erde'' ("Lurraren abestia").
 
== LanakBizitza ==
 
Vienako kontserbatorioan egin zituen ikasketak eta ondoren filosofia eta musikaren historia ikasi zuen unibertsitatean. [[Anton Bruckner]] ezagutu eta haren ikasle eta lagun izan zen. 1880an ''Das klagende Lied (Arrenkurazko kanta)'' [[kantata]] ondu zuen. Musika zuzendari gisa garrantzi handiko karguak izan zituen, [[Kassel]]en (1883), Pragan (1885) eta [[Leipzig]]en (1886). 1888an Budapesteko Operako zuzendaria izan zen, 1891n Hanburgokoa eta 1897an Vienako Operakoa eta Orkestra Sinfonikokoa. 1907. urtean ''Kindertotenlieder'' ''(Haur hildakoen kantuak)'' idatzi zituen, alaba hil berriaren oroimenez. Aldi batez Vienako postua utzi eta New Yorkeko Metropolitan Opera izenekoan zuzendari lanetan ibili zen arrakasta handiz. Bihotzeko gaixotasunak jota, Vienara itzuli eta han hil zen.
 
Aipatutakoez gainera, Mahler-en lan nagusiak dira, besteak beste: ''Lieder eins fahrenden Gesellen ''(1883-1885, ''Lagun ibiltari batentzako kantuak''), ''Des Knaben Wunderhorn ''(1892, 1895, 1905, ''Mutikoaren adar miragarria''), ''Das Lied von der Erde'', (1908, ''Lurraren Kantua''), bederatzi sinfonia (1888-1909) eta hamargarrena osatugabea (1910).
 
Mahler-ek erromantizismoaren joera desberdinak elkartu zituen. XIX. eta XX. mendeen arteko zubitzat jotzen da, [[Wagner]]-en eta [[Schönberg]]-en artekotzat, alegia, eta [[espresionismo]]aren atarian dago. XX. mendeko konposizio tekniken aitzindari ospetsua izan zen. Eragin handia izan zuen Arnold Schoenberg, [[Dmitry Shostakovich]] eta [[Benjamin Britten]]engan.
 
== Lanen zerrenda ==
 
* 10 [[sinfonia]] idatzi zituen, azkena amaitu gabekoa.
* ''Lieder'' edo abestiak:
** ''Das klagende Lied'', [[1880]].
** ''Drei Lieder'', (1880).
** ''Lieder und Gesänge]]'', [[1880]]–[[1890]].
** ''Lieder eines fahrenden Gesellen'', ([[1883]]–[[1885]]).
** ''Gesänge aus "Des Knaben Wunderhorn'', [[1888]]–[[1896]].
** ''Rückert Lieder'', [[1901]]–[[1902]].
** ''Kindertotenlieder'', [[1901]]–[[1904]].
* [[Musika klasikoa]]
 
== Kanpo loturak ==
[[Kategoria:Musika klasikoko musikagileak|R]]
 
[[Kategoria:Erromantizismoaren musikagileak|Mahler]]
{{commonskat}}
[[Kategoria:Austriako musikagileak|Mahler]]
 
[[Kategoria:1860ko jaiotzak|Mahler]]
{{DEFAULTSORT:Mahler, Gustav}}
[[Kategoria:1911ko heriotzak|Mahler]]
 
[[Kategoria:Musika klasikoa]]
[[Kategoria:Erromantizismoaren musikagileak|Mahler]]
[[Kategoria:Musika klasikokoAustriako musikagileak|R]]
[[Kategoria:1860ko jaiotzak|Mahler]]
[[Kategoria:1911ko heriotzak|Mahler]]
 
[[als:Gustav Mahler]]
[[da:Gustav Mahler]]
[[de:Gustav Mahler]]
[[diq:Gustav Mahler]]
[[el:Γκούσταβ Μάλερ]]
[[en:Gustav Mahler]]
[[hr:Gustav Mahler]]
[[hu:Gustav Mahler]]
[[hy:Գուստավ ՄալերՄահլեր]]
[[id:Gustav Mahler]]
[[is:Gustav Mahler]]
[[lv:Gustavs Mālers]]
[[ml:ഗുസ്താവ് മാലർ]]
[[ms:Gustav Mahler]]
[[nl:Gustav Mahler]]
[[nn:Gustav Mahler]]
[[vo:Gustav Mahler]]
[[war:Gustav Mahler]]
[[yi:גוסטאוו מאהלער]]
[[zh:古斯塔夫·馬勒]]
[[zh-min-nan:Gustav Mahler]]
[[zh-yue:馬勒]]
== Erreferentziak ==
{{ lur | data=2011/12/26}}