«Orissa»: berrikuspenen arteko aldeak

1.706 bytes added ,  Duela 8 urte
t (r2.7.1) (robota Aldatua: new:ओडिशा)
{{ lurlanean }}
{{Indiako estatu infotaula
| izena = Orissa
| berezko_izena = ଓଡ଼ିଶା ([[Oriya|or]])
| nongo = Orissako
| bandera =
| armarria =
| barrutiak = 30
| hiriburua = [[Bhubaneswar]]
| web = www.orissa.gov.in
|}}
'''Orissa''' [[India]]ko ekialdeko estatua da, [[Bengalako golkoa]]n kokatutakoa, [[Dekkan]] penintsulako ipar-ekialdean. Hiriburua [[Bhubaneswar]] da.
 
==Geografia==
[[Goi-ordoki]]ek eta mendiek hartzen dute estatuko lurralderik gehiena. Mahanadi, Brahmani eta Baitarani ibaiak lurrak ureztatzeko erabiltzen dira eta, oro har, mendebaletik ekialderako norabidea dute. Klima tropikala da.
 
==Historia==
[[Kalinga dinastia]]rekin erresuma aberatsa zen [[Buda]]ren garaian. K.a. III. mendean [[Asoka]] enperadorea hartaz jabetu zen denbora batez, baina burujabetasuna berreskuraturik, itsas herri ahaltsua izan zen [[kristautasun]]aren lehen mendeetan. [[Ganga dinastia]]rekin urrezko aroa iritsi zuen (1078-1264). 1592an [[mongol]]ek beretu zuten, eta 1803an ingelesek konkistatu zuten. 1949an egin zen Indiako Batasuneko estatu.
 
==Ekonomia==
Biztanleriaren % 90 inguru herrixketan bizi da, eta nekazaritza dute jarduera nagusia: arroza, landare oliodunak, azukre kanabera, [[jute]]a, kokoa, etab.; azienda (bufaloak, behiak, ardiak, ahuntzak). Barnealdeko basoetan zenbait tribu primitibo bizi dira oraino, ehiza, bilketa eta nekazaritza ibiltaria egiten dutenak.
[[Fitxategi:Konark Sub Temple Front view.jpg|thumb|left|240px|[[Konark]] hiriko eguzkiaren tenplua.]]
Meatze baliabide garrantzitsuak: burdina, [[kromita]] (Indiako lehen ekoizlea), [[manganeso]]a, [[grafito]]a, [[bauxita]], etab. Industria nagusiki baliabide horien ingurukoa da. Arrantza ere garrantzitsua da.
 
==Artea eta kultura==
Indiako kulturan garrantzi handia izan dute Orissako santutegi ospetsuek, Bhubaneswarrekoak bereziki (VIII-IX. mendeak). Bestalde, ''orissi'' deiturikoa Indiako bost dantza mota klasikoetako bat da. Leinu asko daude eta erabiltzen diren hizkuntzak [[munda]], [[dravidiko]]a eta [[oriya]] dira.
 
== Banaketa administratiboa ==
Orissak 30 barrutitan banatuta dago. Hona hemen:
<div style="-moz-column-count: 3; column-count: 3;">
# Angul
# Boudh
 
== Erreferentziak ==
{{ lur | data=2011/12/26}}
{{Erreferentzia zerrenda}}
 
[[et:Orissa]]
[[fa:اوریسا]]
[[fi:OrissaOdisha]]
[[fr:Orissa]]
[[gl:Orissa]]
[[gu:ઑડિશાઓરિસ્સા]]
[[he:אוריסה]]
[[hi:ओडिशा]]
[[hr:Orissa]]
[[hu:Orisza]]
[[id:Orissa]]
[[it:Orissa]]
[[ja:オリッサ州]]
[[lv:Orisa]]
[[mk:Ориса]]
[[ml:ഒഡീഷഒറീസ്സ]]
[[mr:ओडिशा]]
[[ms:Orissa]]
[[ne:उड़िसा]]
[[new:ओडिशाउडिसा]]
[[nl:OdishaOrissa]]
[[nn:Orissa]]
[[no:Orissa]]