«Hipokrates»: berrikuspenen arteko aldeak

1.193 bytes added ,  Duela 9 urte
[[Fitxategi:Hippocrates.jpg|right|thumb|Hipokrates]]
{{ lurlanean }}
'''Hipokrates''', [[greziera]]z '''Ἱπποκράτης''', ([[Kos]] uhartea, [[K. a. 460]] - [[Larisa]], [[Tesalia]], c. [[K. a. 377]]) greziar medikua zan zen, [[medikuntza]] modernoaren aita titulua duena. [[Antzinako Grezia]]n jaio etabizi izan zen. Besteak beste, ''"Corpus hippocraticum"'', ''"Pronostikoaren tratatua"'' eta ''"Aforismoak"'' lanen egilea da. Bere meritu nagusia izan zen [[gaixotasun]]en ikerketan '''metodo arrazionala''' garatu izana, behaketa eta esperientzian oinarritua. Bere arabera, jaungoikoen ondorioz baino, gaixotasunak gertatzen ziren eragile naturalengatik. Sendagileeen etika arautegi ezaguna den [[Zin hipokratikoa]]ren asmatzailetzat hartzen da.
[[Fitxategi:Hippocrates.jpg|right|thumb|Hipokrates]]
'''Hipokrates''' ([[K. a. V. mendea]] - [[K. a. IV. mendea]]), zalantza barik, [[medikuntza]] modernoaren aita da. [[Kos]] irlan jaiotako mediku honen izena [[greziera]]z '''Ἱπποκράτης''' idazten zen.
 
== Bizitza ==
[[Grezia]] klasikoan jaio eta bertan bizi izan zen. Besteak beste, ''"Corpus hippocraticum"'', ''"Pronostikoaren tratatua"'' eta ''"Aforismoak"'' lanen egilea da.
 
[[Asklepios]] jainkoaren ondorengo omen ziren Asklepiadeen mediku-leinukoa zen. [[Demokrito]] eta [[Gorgias]]ekin ikasi ondoren, Grezia, Egipto eta Asian zehar bidaiari ibili zen eta gero Kosen hartu zuen egoitza. Bere garaiko medikuntza ongi ezagutzen zuen. [[Eritasun]]aren eta sendagintzaren erlijiozko ikuspegia alde batera utzi zuen. Izadiak berak dituen sendabideei bere lana egiten uztearen aldekoa zen eta tratamendu sinpleak zituen gogoko. [[Kirurgia]] zen greziar medikuntzaren atal aurreratuenetarikoa, eta hartan ere saiatu zen. Hipokratesen [[fisiologia]]k [[lau humoreen teoria]] ([[odol]]a, [[linfa]], behazun horia eta behazun beltza) du oinarri: humoreen arteko oreka edo proportzio egokiak ''(eukrasis)'' osasuna dakar; desorekak ''(diskrasis),'' berriz, eritasuna. ''Corpus Hyppocraticum'' izeneko idazki multzo handian bilduriko guztiak berarenak ez badira ere, eskola berekoak dira dudarik gabe. Haietan ezagunenak hauek dira: ''Aire, ur eta lekuen tratatua; Aforismoak; Pronostikoaren tratatua; Hausteen tratatua. ''
Bere meritu nagusia izan zen [[gaixotasun]]en ikerketan '''metodo arrazionala''' garatu izana, behaketa eta esperientzian oinarritua. Bere arabera, jaungoikoen ondorioz baino, gaixotasunak gertatzen ziren eragile naturalengatik.
 
Hipokratesek erabateko eragina izan zuen antzinako medikuntzan eta gerora ere, [[Galeno]]ren bitartez, [[Erdi Aro]]ko medikuntzaraino iritsi zen haren itzala.
 
Hain ezaguna den [[Zin Hipokratikoa]]ren egiletzat hartzen dugu.
 
== Ikus, gainera ==
[[an:Hipocrates]]
[[ar:أبقراط]]
[[as:হিপ'ক্ৰেটিছক্রেটিছ]]
[[ast:Hipócrates]]
[[az:Hippokrat]]
[[ko:히포크라테스]]
[[ku:Hîpokrat]]
[[ky:Гиппократ]]
[[la:Hippocrates]]
[[lt:Hipokratas]]
[[ml:ഹിപ്പോക്രാറ്റസ്]]
[[mn:Хиппократэс]]
[[mr:हिपोक्रेटस]]
[[ms:Hippocrates]]
[[new:हिप्पोक्रेटस]]
[[ro:Hippocrate]]
[[ru:Гиппократ]]
[[sa:हिप्पोक्रेटस]]
[[sa:हिप्पाक्रटीस्]]
[[scn:Ippocrati]]
[[sco:Hippocrates]]
[[war:Hippokrates]]
[[zh:希波克拉底]]
== Erreferentziak ==
{{ lur | data=2011/12/26}}