«Karbono-14 bidezko datazioa»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Robota: Aldaketa kosmetikoak
t (r2.6.5) (robota Erantsia: af:Radiokoolstof datering)
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
 
== Kalibrazioa ==
[[FileFitxategi:radiocarbon dating calibration.svg|thumb|300px|right|Kalibrazio kurba datazio kurbarentzat<ref>Stuiver, M., Reimer, P. J. eta Braziunas, T. F. (1998) [http://depts.washington.edu/qil/datasets/uwten98_14c.txt Zehaztasun handiko karbono-14 bidezko datazioa lurreko edo itsasoko laginentzat]. ''Radiocarbon'', '''40''': 1127-1151</ref>.]]
Karbono-14ren bidez lortzen diren datak ezin dira zuzenean, landu gabe, egutegiko datatzat hartu, karbono-14ren maila atmosferan ez baita erabat konstante izan historian zehar. Maila honen gainean [[izpi kosmiko]]en indarrak du eragina, eta, azken hauen gainean, bere aldetik, [[Lurra]]ko [[magnetosfera]]k du eragina. Gainera, lurrean badaude karbonoren erreserba batzuk ([[ozeano]]etan edo [[harri sedimentario]]etan esaterako) elkarren artean karbonoa igortzen dutenak. Lurreko klimetako aldaketek alda ditzakete mugimendu horiek, eta, beraz, atmosferan dagoena ere.
 
Horrenbestez, karbono-14 hutsaren bidez lortzen diren datak kalibratu beharra dago egutegiko datak lortzeko. Hau da, erradiokarbonoaren bidezko datak beste modu batean lortutakoekin ([[dendrokronologia]] etab.) konparatu behar dira, lehenengo data horiek doitzeko (kalibratzeko). Doitze horiei esker grafiko zehatzagoak egin dira (duela 26.000 urte arte), eta hainbat datazio aldatu behar izan dira (bataz beste 163 urteko kalibrazioa izan dute).
 
== Erreferentziak ==
{{erref zer}}
 
== Kanpo loturak ==
* [http://www.euskalnatura.net/index.php?option=com_content&task=view&id=514&Itemid=767 Karbono-14aren misterioa argiturik] artikulua Euskalnatura.net gunean (egilea: Antton Alberdi Estibaritz)
 
[[Kategoria:Arkeologia]]