«Gengis Khan»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Robota: Aldaketa kosmetikoak
t (r2.7.1) (robota Erantsia: ne:जंगेज खाँ)
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
| irudia = Genghis Khan.jpg
| armarria =
| kargua = [[Mongol Inperio]]ko khan gorena<br />[[Erregeen errege]]<br />[[Txina]]ko enperadore
| 1data1 =
| 1data2 =
 
== Inperioa ==
[[FileFitxategi:Mongol Empire map.gif|thumb|left|300px|[[Mongoldar Inperioa]]]]
 
[[1167]]an jaio zen [[Baikal]] aintziratik gertu, ingurugiro aristokratiko batean. [[Borjigin]] klanekoa zen, [[Amur]] ibaitik [[Txina]]ko harresirainoko eskualdean zabaltzen zena eta bere aita [[Yesugei]], honen buruzagia. Hau, [[tartariar]]ek pozoituta hil zen eta [[Timuyin]] bihurtu zen tribuaren buruzagi hamahiru urte zituela.
 
Hau zela eta, hainbat klanek bere babesa emateari utzi zioten eta handik aurrera bere familiak (bere ama, bere sei anaiak eta bera) pobrezian bizi behar izan zuen, nekazaritzatik eta arrantzatik. Honetaz gain, matxinadak izan ziren eta baita bere aitak utzitako boterea lortzeko hainbat borroka ere. Baina laster erakutsi zuen bere gaitasun eta indar militarra eta bere menpekoak garaitzeaz gain, inguruko herrialdeak ere garaitu zituen.
[[FileFitxategi:Djengiz Khân et Toghril Ong Khan.jpeg|left|thumb|320px|Genghis Khan eta Toghril Khan (XV. mendeko ''Jami' al-tawarikh'' eskuizkribuko ilustrazioa)]]
 
Garai honetan razziak eta erasoaldi txikiak egiten zituenez, hainbat gazteren leialtasuna lortu zuen eta berekin elkartu ziren. Hauen artean [[Jamuka]] gaztea da aipagarriena. Honen gizarte mailak ( noble familiakoa zen) eragina izan zuen Timuyin-en botererako bidean. Eta honela, bere hasierako jarraitzaile hauek zirela eta, geroago bere guardia inperiala izango zena sortzen joan zen. Hala ere, botere bidean gehien lagundu ziona bere aitaren laguna, [[Toghril]] ([[Kerait]]en buruzagia) izan zen, bere armadako bigarren lerroko nagusi izendatu baitzuen eta honela gizon gehiago elkartu baitzitzaizkion.
Hala ere, nahiz eta agintari gaizto eta bihozgabea zela esan bere lurraldeetan bakea eta ordena ezarri zituen, tribuen arteko borrokak bukarazi zituen, komunikazio bide berriak eraiki zituen, bere menpekoen sineskera desberdinak errespetatu zituen eta irakurtzen jakin ez arren, idatzitako hizkuntzaren balioa baloratzen jakin zuen.
 
== Ikus, gainera ==
* [[Mongoldar Inperioa]]
 
== Kanpo loturak ==
* {{es}} [http://aula2.elmundo.es/aula/laminas/lamina1177406335.pdf El Mundoren laminak]
* {{es}} [http://www.vidasdefuego.com/bio_GenghisKhan.htm Genghis Khanen biografia]
 
[[Kategoria:Mongoldar Inperioa]]
[[Kategoria:Mongoliako historia]]