«Operoi»: berrikuspenen arteko aldeak

10 bytes added ,  Duela 11 urte
t
Robot: Cosmetic changes
No edit summary
t (Robot: Cosmetic changes)
[[ImageFitxategi:Opéron absence lactose.svg|right|500px|thumb| Laktosaren operoia: laktosaren ezean, proteina errepresoreak egiturazko geneen (z, y eta a ) transkripzioa galarazten du. Laktosarekin, aldiz, azukreak induktore gisa jarduten du eta proteina errepresorea indargabetzen du (egiturazko geneek proteinak kodetuko dituzte).]]
'''Operoia''' bide metaboliko batean parte hartzen duten [[entzima|entzimen]] ekoizpenaz arduratzen den [[gene]] multzoa da. Operoiaren geneak batera [[transkripzio|transkribatzen]] dira.
 
Operoi batek hainbat elementu ditu:
 
* gene erregulatzailea (I): [[proteina]] errepresore baten sintesia kodetzen duena. [[Kromosoma]]n aldenduta dago beste geneetatik.
 
* gene promotorea (P): egiturazko geneetatik hurbil dagoena. Bertan [[ARN polimerasa]] entzimak [[transkripzio]]aren hasiera eragiten du.
 
* gene operadorea (O): egiturazko geneetatik hurbilen dagoena, eta hauen jarduera baldintzatzen duena. Proteina errepresorea bertan finkatzen bada, egiturazko geneak ez dira transkribatzen.
 
* egiturazko geneak: proteinak kodetzen dituztenak. [[Gene]] hauen jarduera aurrekoen kontrolpean dago. [[Bakterio]]ek egiturazko gene batzuk dituzte, baina [[eukarioto]]ek bakarra ohi dute.
 
* proteina errepresorea: gene erregulatzaileak sortutakoa. Gene operatzaileari finkatzen zaionean bere espresioa inhibitzen du, eta egiturazko geneak ez dira transkribatzen.
 
* molekula induktorea: proteina errepresorearekin lotzen den molekula, proteina hori indargabetuz edo aktibatuz (lehenengo kasuan egiturazko geneak transkribatzen dira, eta bigarrengoan ez)
 
== Operoiaren funtzionamendua ==
== Ikus, gainera ==
 
* [[Laktosaren operoia]]
 
[[Kategoria: Genetika]]
 
[[ar:مشغل (أحياء)]]