«Sonorako basamortua»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
[[Fitxategi:Baboquovari, Sonoran Desert.jpg|thumb|Sonorako basamortuko [[mendi]]ak.]]
[[Fitxategi:WickenburgCountryside.JPG|thumb|right|]]
'''Sonorako basamortua''' ([[ingeles]]ez ''Sonoran Desert''; [[gaztelania]]z ''Desierto de Sonora'') [[Ipar Amerika]]ko [[basamortu]]a handiena da, 311.000 [[Ameriketakokm²]]-ko Estatuazalerarekin, Batuak|Estatu Batuaketa [[AEB]]en eta [[Mexiko]]ren arteko muganmugaren kokatuta.bi Berealdeetan 311hedaturik dago.000 [[km²]]Izan azaleraere [[Ameriketako Estatu Batuak|AEBetakoAEB]]etako [[Arizona]] eta [[Kalifornia]] eta [[Mexiko]]ko [[Sonora]] estatuetaraestatuen hedatzenzati dahandiak hartzen ditu. Ingurumena babesteko [[2001]]eko [[urtarrilaren 17]]an Arizonan ''Sonoran Desert National Monument'' erreserba sortu zen. BatzutanBatzuetan bere''Gila inguruanbasamortua'' deitzen zaio, [[Gila ibaia]]k dagoenezbasamortua ''Gilazeharkatzen basamortua''duelako diote,eta bestetanbaita ''BeheBeheko basamortua'' ere gertuko [[Mojave]] altuagoa delako.
 
== Kokapena ==
Sonorako basamortua [[Kaliforniako golkoa]]ren iparraldeiparraldea inguruinguratzen dabil:du, [[Kalifornia Beherea|Kalifornia Behereko]] ipar-ekialdetik, [[Kalifornia]]ko hego-ekialdea eta [[Arizona]]ko hego-mendebala zeharkatzen [[Sonora]]ko mendebalderaino. Inguruko mendiak, [[Kalifornia]]ko chaparralhego-ekialdea eta [[Kalifornia Beherea|Kalifornia Behere]]ko [[basamortu]]tik banatzen zaizkio. Iparraldean [[Mojave]], [[Arro handiko eskualdea|Great Basin]] eta [[Kolorado]]ko [[ordoki]]aren [[basamortu]]ak ditu. Ekialdean [[Arizona]]ko mendietakohego-mendebala eta [[Sierra Madre]]ko [[konifero]]-[[baso]]akzeharkatuz. Hegoaldean [[Sinaloa]]ko [[baso]] lehorrak.
 
Mendebaldean ''"Peninsular Ranges"'' deitutako mendilerroek [[Kalifornia]]ko hegoaldeko txaparraletik eta [[Kalifornia Beherea|Kalifornia Behereko]] [[basamortu]]tik bereizten dute. Iparraldean [[Mojave]], [[Arro handiko eskualdea|Great Basin]] eta [[Kolorado]]ko [[ordoki]]aren [[basamortu]]ak ditu, ekialdean eta hego-ekialdean [[Arizona]]ko mendietako eta [[Mendebaldeko Sierra Madre]]ko [[konifero]]-[[baso]]ak eta hegoaldean [[Sinaloa]]ko [[baso]] lehorrak.
[[1951]]eko ''Vegetation of the Sonoran Desert'' liburuan, [[Forrest Shrevek]] zazpi eskualdetan banatzen du Sonorako basamortua:
 
[[1951]]eko ''Vegetation of the Sonoran Desert'' liburuan, [[Forrest ShrevekShreve]]-k zazpi eskualdetan banatzen du Sonorako basamortua:
* [[Kolorado]]ko behe harana (''Lower Colorado Valley''),
* [[Arizona]]ko goi-lurraldea (''Arizona Upland''),
* Magdalena eskualdea (''Magdalena Region'').
 
EkologistaEkologo askok sailkapena berrikusi dute Vizcaino eta Magdalena eskualdeak kanpoan utzita. HuenHauen ustez, eskualdeak [[Kaliforniako penintsula|Kalifornia Behereko penintsula]]n dauden eskualdeaneskualdeek bere eko-eskualde propioa dute: [[Kalifornia Behereko basamortua]].
 
== Biztanleria ==
Basamortuan 17 herri [[amerindiar]] herriak bizi dira.
 
Sonorako basamortuan dauden hiri nagusiak honako hauek dira:
* [[Kalifornia Beherea|Kalifornia Behereko]] [[Mexicali]] (900.000).
* [[Sonora]]ko [[Hermosillo]] (700.000).
 
== Kanpo loturak ==
{{Commons|Sonoran Desert}}
* {{en}} [http://www.desertmuseum.org/ Sonorako basamortuaren Museoa]
* {{en}} [http://alic.arid.arizona.edu/sonoran/documents/mcginnies/mcginniesmap.html Sonorako basamortuaren mapa]
 
{{koord|32|15|36|N|112|55|34|W|display=title|region:MX_type:landmark}}
33.580

edits