«D bitamina»: berrikuspenen arteko aldeak

639 bytes added ,  Duela 10 urte
ez dago edizio laburpenik
t (Robot: Cosmetic changes)
[[Fitxategi:Cholecalciferol.svg|thumb|Kolekaltziferola (D<sub>3</sub> bitamina)]]
[[Fitxategi:Ergocalciferol.svg|thumb|Ergokaltziferola (D<sub>2</sub> bitamina)]]
'''D bitamina''' [[gizaki]]ak erabiltzen duen [[bitamina]]tako bat da. HazkuntzanEz laguntzenda dubitamina eta [[hezur]] eta [[hortz]]en garapenean parte hartzen duenbakarra, bitamina-multzoa honenbaizik: iturririkD1, nagusietako bat [[eguzki]]a da. IzanD2, ereD3, honekD4 ditueneta [[izpiD5 ultramore]]ak guk larruazalean dugun substantzietako bat aktibatzen dudira D bitamina bilakatuz. Horregatik, herrialde beroetan zaila da bitamina honenbitaminaren gabeziamota aurkitzeanagusiak.
 
D bitamina guztiak liposolugarriak dira eta esterolen egitura kimikoa dute. Termoegonkorrak dira eta egosketak ez ditu suntsitzen.
Bestalde, [[esne]] eta [[esneki]]etan, [[arrautza]]n, [[gurin]]ean, [[zereal]]etan eta [[gibel]]ean ere aurki daiteke. Egunean 5 [[mg]] hartzea gomendatzen da eta, lehen esandakoaren arabera, udan gutxiago behar izaten da eguzkia medio.
 
D bitamina bi eratan lor daiteke:
 
*bitamina hori duten janarietatik: [[esne]]a, [[arrautz]]ak, [[izokin]]a, sardinak... Fruta eta barazkietan oso urria da.
 
*landareek duten [[ergosterol]]a (probitamina) hartuz, D bitamina bihurtzen dena eguzkiko [[izpi ultramore]]en eraginez gure larruazalean.
 
Gomendatutako dosia egunean 5 [[mg]]-koa da eta, lehen esandakoaren arabera, udan gutxiago behar izaten da eguzkia medio.
 
D bitaminaren funtzio nagusia [[kaltzio]]a eta [[fosforo]]aren [[heste]]-xurgaketa erraztean datza. Modu horretan D bitaminak hortzetan eta hezurretan kaltzioaren pilaketa eragiten du. Bitaminarik ezean hezurrak bigundu eta deformatu egiten dira. Honetaz gain, ikerketa berriek [[immunitate-sistema]] indartzen duela erakusten dute.
 
Gabeziak aspaldidanik ezagutzen den [[errakitismo]]a eragiten du haurrengan. Gaixotasun honen eraginez hezurrak behar bezala ez direnez garatzen, okertu eta deformatu egiten dira. Eritasun hori duten pertsonek eguzkia eta aurrez aipatutako janariak hartu behar dituzte, ahal duten neurrian. Helduengan bitaminaren gabeziak [[osteoporosi]]a eta [[osteomalazia]] eragiten du. Gaixotasun hauetan guztietan akatsak agertzen dira osifikazio-prozesuan: hezurrak ahuldu eta deformatu egiten dira.
 
Gabeziak aspaldidanik ezagutzen den [[errakitismo]]a eragiten du. Gaixotasun honen eraginez hezurrak behar bezala ez direnez garatzen, okertu eta deformatu egiten dira. Eritasun hori duten pertsonek eguzkia eta aurrez aipatutako janariak hartu behar dituzte, ahal duten neurrian.
 
== Ikus, gainera ==
 
* [[A bitamina]] edo erretinola
*[[B taldearen bitaminak]]
* [[E bitamina]] edo tokoferola
* [[KC bitamina]]
* [[E bitamina]] edo tokoferola
*[[K bitamina]]
 
 
 
[[Kategoria:Bitaminak]]
10.796

edits