«Kalifa-herri»: berrikuspenen arteko aldeak

216 bytes added ,  Duela 11 urte
ez dago edizio laburpenik
t
[[Sunismo]]aren arabera, estatuburua, [[kalifa]], [[musulman]] guztiek edo haien ordezkariek (''[[shura]]'') aukeratu behar dute.<ref name=2muslims>[http://www.2muslims.com/directory/Detailed/225505.shtml Gharm Allah Al-Ghamdy]</ref> [[Xiismo]]aren jarraitzaileek, berriz, kalifak ''[[Ahl al-Bayt]]'' familiakoa —profetaren familiakoa— izan behar dela uste dute.
 
[[Fitxategi:Age-of-caliphs.png|300px|thumb|Kaliferria, 622–750. urteetan {{legenda|#a1584e|Hedadura, Mahoma profetaren garaian, 622–632622 – 632}} {{legend|#ef9070|Hedadura, rasidar kalifaldian, 632–661632 – 661}} {{legend|#fad07d|Hedadura, omeiar kalifaldian, 661–750661 – 750}}]]
 
Hainbat aldi izan zituen kaliferriak, [[1924]] arte:
 
* [[Rasidar kalifaldia]] ([[632]] - [[661]]): hala sunitek nola xiitek onartua. Rasidar kalifen ondoren, kaliferria hainbat dinastiaren kontrolpean izan zen; batzuetan, bi kaliferri ere izan ziren aldi berean (batzuetan, benetako kalifatotzak ziren; bestetan, itxurazkoak baino ez).
* [[Omeiar kalifaldia]] (VII. - VIII. mendeak): lehenengo dinastia.
* [[Abbastar kalifaldia]] (VIII. - XIII. mendeak). Agintea galdua zuten omeiarrek [[Kordobako kaliferria]] zuzendu zuten [[929]]tik [[1031]] arte.
* [[Fatimitar kalifaldia]] (X. - XII. mendeak): azken dinastia.
* Itzalpeko kalifaldia (XIII. - XVI. mendeak): sultan [[mameluko]]ek, beren mende, abbastarren dinastiako kide bat ezarri zuten kalifatzat, [[Kairo]]n. Aldi hartan, oro har, abbastar kalifek ez zuten benetako botererik izan, nahiz eta haietako bakarren batek egiazko agintea izan zuen.
* [[Otomandar Inperioa|Otomandar kalifakkalifaldia]] ([[1517]] - [[1924]]): otomandar agintariek oso gutxitan erabili zuten «kalifa» titulua. 1924an, [[Mustafa Kemal Atatürk]]ek, [[Turkia]]ko Errepublikako lehenengo lehendakariak ezarritako eraberrikuntzen artean, Turkiako [[Konstituzio]]ak kalifatotza abolitu zuen.
 
 
 
== Erreferentziak ==