«Euskal idazle»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
(de)
'''Euskal idazlea''' [[euskara]]z idazten duen egilea da. Horrenbestez, [[erdara]]zko [[Euskal Herria|Euskal HerrikoHerrikoa]] autorerikden barnebaina [[erdara]]z idazten duen egilerik ez hartuz.da euskal idazletzat hartuko.
 
Kolektiboa koordinatzeko sortu zuten [[Euskal Idazleen Elkartea]].
 
Historikoki,Euskal idazle klasiko garrantzitsuenklasikoen artean, nabarmentzekoak dira ''"[[GeroAxular]]" ('' izeneko lanaren egilea den [[AxularGero]]''ren egilea), [[Bernart Etxepare]] (''"[[Linguae vasconum primitiae]]"''), [[Joan Perez de Lazarraga]] (''"[[Dianea eta Koplak]]"''), [[Txomin Agirre]] (''"[[Kresala]]"'', ''"[[Garoa]]"''), "[[Lauaxeta]]" eta "[[Lizardi]]" daude.
 
Mundu mailanosoan oihartzun handienhandiena edukiizan duen egileegungo euskal garaikideaidazlea [[Bernardo Atxaga]], da; ''"[[Obabakoak]]"'' du libururik ezagunena daukana, eta haren lanak hainbat hizkuntzatanhizkuntzatara itzulitaitzuli dituenadira. Gaur egungo beste idazle aipagarrienaipagarri artean,batzuk: [[Unai Elorriaga]], [[Koldo Izagirre]], [[Mariasun Landa]], [[Anjel Lertxundi]], [[Ramon Saizarbitoria]], [[Joseba Sarrionandia]], [[Itxaro Borda]] eta [[Arantxa Urretabizkaia]].
 
== Arabako idazleak ==
{{Sakontzeko|Arabako idazleak}}
 
Historiaren ikuspegitik, eta [[Gaztelaniagaztelania]]zko idazleak alde bateanbatera utzita, [[Joan Perez de Lazarraga]] ([[1548]]?-[[1605]]) dugu euskalarabar idazle arabarrikidazlerik garrantzitsuena, ikuspuntuharena historikoa kontuan hartuta,baita [[Hego Euskal Herri]]ko testurik zaharrena berea baita.
 
Gaur egungo idazleen artean, aipatzekoak dira [[Fito Rodriguez]] ([[1955]]-) ([[2006]]tik [[Euskal Idazleen Elkarte]]ko presidentea), [[Xabier Montoia]] (1955-) emankorra eta [[Josemari Velez de Mendizabal]] ([[1949]]-) aipatzekoak dira.
 
AzpimarratzekoaNabarmentzekoa da, orobat, bi hizkuntz-hizkuntza komunitateen artean zubi- lanak egiten dituen [[Toti Martinez de Lezea]] ([[1949]]-).
 
== Bizkaiko idazleak ==
[[Txomin Agirre]] ([[1864]]-[[1920]]), [[Kirikiño]] ([[1866]]-[[1929]]), "[[Lauaxeta]]" ([[1905]]-[[1937]]) eta [[Eusebio Erkiaga]] ([[1912]]-[[1993]]).
 
Gaur egungoegungoen artean, [[Edorta Jiménez]] ([[1953]]-), [[Joseba Sarrionandia]] ([[1958]]-), [[Miren Agur Meabe]] ([[1962]]-) eta [[Kirmen Uribe]] ([[1970]]-).
 
[[Bilboko idazle]]en artean ([[Bilbo Handi]]koak ere barne), [[Gabriel Aresti]] ([[1933]]-[[1975]]), [[Andolin Eguzkitza]] ([[1953]]-[[2004]]), [[Laura Mintegi]] ([[1955]]-), [[Lutxo Egia]] ([[1969]]-), [[Unai Elorriaga]] ([[1973]]-), [[Julen Gabiria]] (1973-) eta [[Urtzi Urrutikoetxea]] ([[1977]]-).
{{Sakontzeko|Gipuzkoako idazleak}}
 
Idazle klasiko azpimarragarrienaipagarrien artean, [[Juan Antonio Mogel]] ([[1745]]-[[1804]]), "[[Orixe]]" ([[1888]]-[[1961]]), "[[Lizardi]]" ([[1896]]-[[1933]]) eta [[Yon Etxaide]] ([[1920]]-[[1998]]) ditugu.
 
Egile garaikiderik ezagunena, aldiz, [[Bernardo Atxaga]] ([[1951]]-) da (''"[[Obabakoak]]"''), eta beste garrantzitsu batzuk [[Ramon Saizarbitoria]] ([[1944]]-), [[Arantxa Urretabizkaia]] ([[1947]]-), [[Anjel Lertxundi]] ([[1948]]-), [[Mariasun Landa]] ([[1949]]-), [[Koldo Izagirre]] ([[1953]]-) eta [[Harkaitz Cano]] ([[1975]]-) dira.
 
== Lapurdiko idazleak ==
{{Sakontzeko|Nafarroako idazleak}}
 
[[Nafarroa]]ko egile klasikoen artean ditugu, "[[Axular]]" bera ([[1556]]-[[1644]]), [[Arturo Kanpion]] ([[1854]]-[[1937]]) eta "[[Larreko]]" ([[1869]]-[[1949]]) ditugu.
 
GaraikideenGaur egungoen artean, aldiz, [[Jose Angel Irigarai]] ([[1942]]-), [[Jon Alonso]] ([[1958]]-), [[Patziku Perurena]] ([[1959]]-), [[Aingeru Epaltza]] ([[1960]]-), [[Jokin Muñoz]] ([[1963]]-), [[Juanjo Olasagarre]] ([[1963]]-), [[Alberto Barandiaran]] ([[1964]]-) eta [[Castillo Suarez]] ([[1976]]-) daude.
 
== Nafarroa Behereko idazleak ==
{{Sakontzeko|Nafarroa Behereko idazleak}}
 
ProbintziakoProbintzia horretako idazle garaikideak dira, besteak beste, "[[Xalbador]]" bera ([[1920]]-[[1976]]), [[Xipri Arbelbide]] ([[1934]]-), [[Itxaro Borda]] ([[1959]]-) eta [[Antton Luku]] ([[1959]]-).
 
== Zuberoako idazleak ==
{{Sakontzeko|Zuberoako idazleak}}
 
Idazle [[Zuberoa|zuberotarZuberotar]] idazle klasikoen artean, daude [[Arnaud Oihenart]] ([[1592]]-[[1667]]), [[Pierre Topet]] ([[1786]]-[[1862]]) eta
[[Agosti Xaho]] ([[1811]]-[[1858]]) daude.
 
Egile garaikide garrantzitsuak dira, besteak beste, [[Pierre Bordazarre]] ([[1908]]-[[1979]]) [[pastoral]]gilea eta [[Jean Louis Davant]] ([[1935]]-) ditugu.
 
== Ikus, gainera ==