«John Hughes»: berrikuspenen arteko aldeak

3.858 bytes added ,  Duela 10 urte
ez dago edizio laburpenik
t (Robot: Cosmetic changes)
{{Aktore biografia infotaula
{{wikitu}}
| izena = John Hughes
'''John Hughes''' ([[Chicago]], [[Michigan]], [[Ameriketako Estatu Batuak]], [[1950]] - ) zinema zuzendari estatubatuarra da.
| irudia =
| izen osoa = John Wilden Hughes, Jr.
| ezizena =
| jaiotza data = [[1950]]eko [[otsailaren 18]]a
| jaiotza hiria = [[Lansing]], [[Michigan]]
| jaiotza herrialdea = {{USA|1}}
| heriotza data =[[2009]]ko [[abuztuaren 6]]a {{adina|1950|2|18|2009|8|6}}
| heriotza hiria =[[New York]]
| heriotza herrialdea = {{USA|1}}
| datu gehigarriak =
| lanak =''[[Weird Science]]''<br/>''[[Home Alone]]''
| sariak =
| webgunea =
| imdb = 0000455
}}
'''John Wilden Hughes, Jr.''' ([[Lansing]], [[1950]]eko [[otsailaren 18]]a - [[New York]], [[2009]]ko [[abuztuaren 6]]a) [[zinema zuzendari]] [[AEB|estatubatuarra]] izan zen<ref name="nytimesa">[http://www.nytimes.com/reuters/2009/08/06/arts/entertainment-us-hughes.html New York Times: ''"Brat Pack" Director John Hughes Dies Of Heart Attack'']</ref>.
 
== Biografia ==
13 urterekin [[Chicago]]ko iparraldera mugitu zen bere familia eta bertan pasa zuen, gerora, bere bizitzan hainbesteko garrantzia izango zuen ''High School'' garaia. Bere film ezagunenak Shermeren[[Shermer]]en gertatzen dira, hain zuzen ere bere gaztaroko [[Skokie]], [[Winnetka]] edo [[Glencoe]] herrien ezaugarriak biltzen dituen fikziozko herrian.
 
Hughes-ekHughesek beti ukatu du bere ''High School'' garaiak traumatikoak izan zirenik, baina ez dugu sinesten. Bada ¨"zerbait¨". John Hughes-enHughesen filmak[[film]]ak izan ziren lehenak, ordura arte bigarren mailan geratzen ziren pertsonai ergel eta ¨"xelebreak¨" protagonista gisa hartzen zituztenak. ¨''"Outsider¨"'' kontzeptua ulertzeko modu berri baten sortzailea da Hughes. [[Marlon Brando]]k antzezten zituen borrokalari marjinal ederretatik edan beharrean, bere filmetako errebeldeak inork erreparatzen ez dituen gazte itsusi, alboratu eta ¨"arraroak¨" dira.
 
John Hughes 20 urte zituenean ezkondu zen Nancy-rekin Ludwigekin. Unibertsitatea[[Unibertsitate]]a utzi zuten eta lanbide ezberdinetan aritu ziren. ''[[Stand-up comedy-]]''etarako gidoiak[[gidoi]]ak idazten hasi zen eta berehala lortu zuen arrakasta gidoilari gisa. [[Zinema|Zinerako]] gidoiak idazten hasi zen segidan baina ez zen batere gustura geratzen bere istorioen zine moldaketekin eta Nancyrekin (beti izan du Nancyemaztea bere alboan) batera bere gidoi bat ekoiztu eta zuzentzeko abenturari ekin zion.
 
== Ibilbide zinematografikoa ==
80.[[1980ko hamarkada]]ko hamarkadako[[AEB|Estatu AEBtakoBatuetako]] gazteria inork ez bezala islatu zuen John Hughes-ekHughesek. ¨''[[Teen¨]]'' [[komedia]]-dramaren[[drama]]ren sortzailea izan zen eta genero honen kontzeptuaren arkitektoa izan zen. [[1985]]. urteko “The''[[The Breakfast Club”Club]]'' da hau guztiaren adibiderik handiena eta ziurrenik bere filmik mitikoena. Hughes-ekHughesek gainera zinea modu globalean ulertzen du. [[Gidoilari]], [[zinema ekoizle|ekoizle]] eta [[zinema zuzendari|zuzendari]] gisa egin du lan.
 
== Aktore eta zinegile belaunaldiak ==
John Hughes-enHughesen filmak belaunaldi oso batentzat ikur izan ziren<ref name="latimes">[http://www.latimes.com/news/obituaries/la-me-john-hughes7-2009aug07,0,6955065.story Los Angeles Times: ''John Hughes dies at 59; writer-director of '80s teen films'']</ref>. Eta [[aktore]] belaunaldi berri batek ere lehen aukera izan zuen. Gauza bitxia gertatu zen aktore ia guzti horiekin, Hughes-enn ¨"desagerpenarekin¨" batera, apurka-apurka haiek ere desagertu egin ziren. Izen hauetako gehienek ez digute inongo pistarik ematen, baina gure memorian gordeak ditugu telebistan behin eta berriro ikusi ditugun [[Molly Ringwald]] ilegorria, [[Matthew Broderick]], [[Brad Packer]], [[Anthony Michael Hall]], Jhon[[John Capelos]], [[Andrew McCarthy]] edo etaedota [[Jon Cryer]] bezalakoen aurpegiak.
 
Bestetik, bere zinearekin hazi zen zine[[zinema zuzendari]] belaunaldi oso batek asko zor dio John Hughes-iHughesi: [[Ben Stiller]], [[Judd Apatow]], Wilson anaiak, [[Wes Anderson…Anderson]]… asko dira. [[Kevin Smith]] zuzendariak deskribatzen du lau lerrotan John Hughes-ekHughesek bere bizitzan izan zuen eragina: << Gure garaiko J.D. Salinger da. Belaunaldi oso bat ukitu eta gero desagertu egin zen. Berarengatik izango ez balitz nik ez nuke zinea egingo. Oinarrian, nire filmak, “fuck” hitzez beteriko Jhon Hughes-en filmak dira>>.
{{esaera2|Gure garaiko [[Jerome David Salinger|J.D. Salinger]] da. Belaunaldi oso bat ukitu eta gero desagertu egin zen. Berarengatik izango ez balitz nik ez nuke zinea egingo. Oinarrian, nire filmak, ''"fuck"'' hitzez beteriko John Hughesen filmak dira.}}
 
== Greta GarboGarboren sindromea ==
Zine sarrerekin soilik 1,5 bilioi [[estatubatuar dolar|dolarretik]] gora egitea lortu zuen zuzendari batek zergatik uzten du bat batean bere lana? Hollywoodeko[[Hollywood]]eko historian apenas gertatu da halakorik. Ametsen fabrikaren burtsan askori gertatzen zaio bere ¨"kotizazioa¨" jaisten joatea, guztiz desagertzeraino. Jakina da unibertsoan izar ugari desagertzen dela egunero.
 
Oso bestelakoa da ordea John Hughes-enHughesen kasua. [[Greta Garbo]]k bere garairik onenean utzi zion filmak egiteari. [[James Cagney]]k ere, 60 urterekin[[urte]]rekin, eta mahai gainean proiektu ugari zituela, erretiratzea erabaki zuen [[New York (estatua)|New York estatuan]] zuen arrantxora joateko.
 
John Hughe-ekHugheek, 89an[[1989]]an eman zuen elkarrizketa batetan argi azaldu zuen: “Nire ahotsa galtzen dudanean jakingo dut garaiz erretiratzen”. Askok esaten dute gauza bera baina oso gutxik betetzen dute emandako hitza.
{{esaera2|Nire ahotsa galtzen dudanean jakingo dut garaiz erretiratzen}}
Askok esaten dute gauza bera baina oso gutxik betetzen dute emandako hitza.
 
John, Nancy eta seme-alabak, [[Chicago]] iparraldera itzuli ziren eta bertan, hiru [[kilometro karratu]] dituen paisaia menditsu[[mendi]]tsu batean etxea[[etxe]]a eraiki eta bertan bere bi zaletasun nagusiei eskaintzen die denbora gehien: eskia[[eski]]a eta [[arrantza]]. Besterik gabe, eta modu xumean, inork gutxik lortzen duena lortu du Hughes-ekHughesek. Ametsetako fabrika utzi zuen amets gaiztorik izan gabe.
 
== Filmografia ==
=== Gidoigilea ===
“Sixteen Candles” (1984)<br />
{{col-begin}}
“The Breakfast Club” (1985)<br />
{{col-break|width = 50%}}
“Weird Science” (1985)<br />
* ''[[Delta House]] '' (1979) (Telesaila)
“Ferris Bueller's Day Off” (1986)<br />
* ''[[National Lampoon's Class Reunion]]'' (1982)
“Planes, Trains & Automobiles” (1987)<br />
* ''At Ease'' (1983) (Telesaila)
“She's Having a Baby” (1988)<br />
* ''[[Mr. Mom]]'' (1983)
“Uncle Buck” (1989)<br />
* ''[[National Lampoon's Vacation]]'' (1983)
“Curly Sue” (1991)<br />
* ''[[Nate and Hayes]]'' (1983)
“Pretty in Pink” (1986)<br />
* ''[[Sixteen Candles]]'' (1984)
“Home alone” (1990).<br />
* ''[[The Breakfast Club]]'' (1985)
* ''[[National Lampoon's European Vacation]]'' (1985)
* ''[[Weird Science]]'' (1985)
* ''[[Pretty in Pink]]'' (1986)
* ''[[Ferris Bueller's Day Off]]'' (1986)
* ''[[Some Kind of Wonderful]]'' (1987)
* ''[[Planes, Trains & Automobiles]]'' (1987)
* ''[[She's Having a Baby]]'' (1988)
* ''[[The Great Outdoors]]'' (1988)
* ''[[Uncle Buck]]'' (1989)
* ''[[National Lampoon's Christmas Vacation]]'' (1989)
{{col-break|width = 50%}}
* ''[[Home Alone]]'' (1990)
* ''[[Career Opportunities]]'' (1991)
* ''[[Dutch (filma)|Dutch]]'' (1991)
* ''[[Curly Sue]]'' (1991)
* ''[[Beethoven (filma)|Beethoven]]'' (1992)
* ''[[Home Alone 2: Lost in New York]]'' (1992)
* ''[[Dennis the Menace]]'' (1993)
* ''[[Baby's Day Out]]'' (1994)
* ''[[Miracle on 34th Street]]'' (1994)
* ''[[101 Dalmatians (1996ko filma)|101 Dalmatians]]'' (1996)
* ''[[Flubber]]'' (1997)
* ''[[Home Alone 3]]'' (1997)
* ''[[Reach The Rock]]'' (1998)
* ''[[Just Visiting]]'' (2001)
* ''[[Maid in Manhattan]]'' (2002)
* ''[[Drillbit Taylor]]'' (2008)
{{col-break}}
{{col-end}}
 
=== Zuzendaria ===
== Musika John Hughes-en filmetan ==
{{col-begin}}
Garaiko musikaren ezaguera eta gustu ona erakutsi zuen beti. Adibide batzuk:
{{col-break|width = 50%}}
* ''[[Sixteen Candles]]'' (1984)
* ''[[The Breakfast Club]]'' (1985)
* ''[[Weird Science]]'' (1985)
* ''[[Ferris Bueller's Day Off]]'' (1986)
{{col-break|width = 50%}}
* ''[[Planes, Trains and Automobiles]]'' (1987)
* ''[[She's Having a Baby]]'' (1988)
* ''[[Uncle Buck]]'' (1989)
* ''[[Curly Sue]]'' (1991)
{{col-break}}
{{col-end}}
 
=== Ekozilea ===
- “Pretty in Pink”. [[The Psychedelic Furs]]. (Pretty in Pink)<br />
{{col-begin}}
- “Don´t you (Forget about me)”. [[Simple Minds]]. (The Breakfast Club)<br />
{{col-break|width = 50%}}
- “Apron Strings”. [[Everything but the girl]]. (She´s having a baby)<br />
* ''[[The Breakfast Club]]'' (1985)
- “Elegia”. [[New Order]]. (Pretty in pink)<br />
* ''[[Pretty in Pink]]'' (1986; ekoizle exekutiboa)
- “Please, please, please let me get what I want”. [[The Smiths]] (Pretty in Pink).<br />
* ''[[Ferris Bueller's Day Off]]'' (1986)
- “Mess Around”. [[Ray Charles]]. (Planes.trains and automobiles).<br />
* ''[[Some Kind of Wonderful]]'' (1987)
- “Can´t help falling in love”. [[The Tins]]. (Some kind of wonderful).
* ''[[Planes, Trains & Automobiles]]'' (1987)
* ''[[She's Having a Baby]]'' (1988)
* ''[[The Great Outdoors]]'' (1988; ekoizle exekutiboa)
* ''[[Uncle Buck]]'' (1989)
* ''[[National Lampoon's Christmas Vacation]]'' (1989)
* ''[[Home Alone]]'' (1990)
* ''[[Career Opportunities]]'' (1991)
* ''[[Only the Lonely]]'' (1991)
{{col-break|width = 50%}}
* ''[[Dutch (filma)|Dutch]]'' (1991)
* ''[[Curly Sue]]'' (1991)
* ''[[Home Alone 2: Lost in New York]]'' (1992)
* ''[[Dennis the Menace]]'' (1993)
* ''[[Baby's Day Out]]'' (1994)
* ''[[Miracle on 34th Street]]'' (1994)
* ''[[101 Dalmatians (1996ko filma)|101 Dalmatians]]'' (1996)
* ''[[Flubber]]'' (1997)
* ''[[Home Alone 3]]'' (1997)
* ''[[Reach the Rock]]'' (1998)
* ''[[New Port South]]'' (2001; ekoizle exekutiboa)
{{col-break}}
{{col-end}}
 
== Musika John Hughesen filmetan ==
Garaiko [[musika]]ren ezaguera eta gustu ona erakutsi zuen beti<ref>[[Los Angeles Times]]: ''John Hughes' imprint remains. He's still revered in Hollywood, but whatever happened to the king of the teens?'' 2008-03-24</ref>. Adibide batzuk:
* ''Pretty in Pink''. [[The Psychedelic Furs]]. (Pretty in Pink)
* ''Don´t you (Forget about me)''. [[Simple Minds]]. (The Breakfast Club)
* ''Apron Strings''. [[Everything but the girl]]. (She´s having a baby)
* ''Elegia''. [[New Order]]. (Pretty in pink)
* ''Please, please, please let me get what I want''. [[The Smiths]] (Pretty in Pink)
* ''Mess Around''. [[Ray Charles]]. (Planes.trains and automobiles)
* ''Can´t help falling in love''. [[The Tins]]. (Some kind of wonderful)
 
== Erreferentziak ==
{{Erreferentzia zerrenda}}
 
{{DEFAULTSORT:Hughes, John}}
[[Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako zinema zuzendariak]]
[[Kategoria:1950eko jaiotzak|Hughes, John]]
[[Kategoria:2009ko heriotzak]]
 
[[bg:Джон Хюз]]
160.825

edits