«Urrezko zenbaki»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Robot: Cosmetic changes
t (Robot: Cosmetic changes)
{{wikitu}}
[[ImageFitxategi:Golden ratio line2.svg|thumb|250px|<!------La proportion définie par ''a'' et ''b'' est dite d'extrême et de moyenne raison lorsque ''a'' est à ''b'' ce que ''a'' + ''b'' est à ''a'' - Soit lorsque (a+b)/a = a/b. Le rapport ''a'' / ''b'' est alors égal au '''nombre d'or'''.----->]]
 
'''Urrezko zenbakia''' matematikan aurkitu dezakegun zenbakirik ezagunetariko bat da, ezagunena ez bada. ''Urrezko proportzioa'', ''zerutiar zenbakia'', ''jainkozko proportzioa'' eta beste hainbat izenen bidez ere ezagutzen da. [[Zenbaki irrazional]]a da, eta hortaz ezinezkoa da zenbaki guztiak ezagutzea eta askotan lehenengoak jakitearekin nahikoa da bere propietateez baliatzeko.
Urrezko zenbakia [[φ]] (phi/fi) greziar letrarekin adierazi ohi da. Izen hori [[Martin Ohm]] matematikari alemaniar matematikariak jarri zion, [[Fidias]] eskultorearen ohorez, [[Partenoia]] eraikitzeko erabili omen zuena. Esparru askotan ikusi genezake, esaterako eta batzuk aipatzearren, anatomia, arkitektura, landareen munduan...
 
== Historia ==
 
Urrezko zenbakiaren jatorria zaharra da. Ezin da jakin noiztik ezagutzen duen gizakiak (apika, harean [[pentagrama]], makila altxatu gabe, irudika zezakeela kontura zenez geroztik). Egiptoarrek jada ezagutzen zuten, baina Euklides izan zen definitu zuena: