«Glukolisi»: berrikuspenen arteko aldeak

36 bytes added ,  Duela 10 urte
t
Robot: Cosmetic changes
t (Robot: Cosmetic changes)
Glukolisiaren bitartez [[zelula]]k hiru gauza lortzen ditu:
 
* energia handiko molekulen sintesia ([[ATP]]), beste prozesu zelularretan erabiliko direnak. Baita NADH-ren sintesia ere, arnasketa aerobioaren fase batean ([[arnas katea]]n) ATP-aren sintesian parte hartuko duena.
 
* azido pirubikoa sortzea, [[Krebs zikloa|Krebs ziklora]] pasatuko duena (arnasketa aerobioan) ala [[etanol]] edo [[azido laktiko]] bihurtuko dena ([[hartzidura]]ren bitartez, ingurugiroan [[oxigeno]]rik ez dagoenean).
 
* beste bide metabolikoetan arituko diren metabolito batzuen agerpena.
 
[[Prokarioto]]etan zein [[eukarioto]]etan glukolisia zelularen [[zitoplasma]]n burutzen da.
|
|-
| align="center" | [[FileFitxategi:D-glucose wpmp.png]]
| align="center" | + 2 NAD<sup>+</sup> + 2 ADP + 2 P<sub>i</sub>
| align="center" | [[FileFitxategi:biochem reaction arrow foward NNNN horiz med.png]]
| align="center" | 2
| align="center" | [[FileFitxategi:Pyruvate2 wpmp.png]]
| align="center" | + 2 NADH + 2 H<sup>+</sup> + 2 ATP + 2 H<sub>2</sub>O
|}
Glukolisia bi fasetan sailkatu ohi da:
 
* lehenengo faseak energia gastatzen du (2 ATP), eta glukosa molekula bakoitzetik (6 C) bi molekula [[glizeraldehido-3 fosfato]] (3 C) sortzen dira.
 
* bigarren fasean energia ekoizten da (4 ATP), eta glizeraldehido-3 fosfato molekula bakoitzetik bi molekula azido pirubiko (pirubato) sortzen dira.
 
 
Glukolisiak 10 etapa ditu, jarraian aipatzen direnak:
 
* glukosaren fosforilazioarekin hasten da glukolisia, ATP molekula bat gastatuz. Fosforilazio horrekin glukosa molekula aktibatzen da, hots, energia irabazten du eta ezegonkorrago eta erreaktiboago bihurtzen da:
 
{| border="0"
|}
 
* bigarren erreakzioan isomerasa batek glukosa-6 fosfatoa fruktosa-6 fosfato bihurtzen du:
 
{| border="0"
|}
 
* jarraian fruktosa-6 fosfatoaren fosforilazioa gertatzen da, beste ATP bat gastatuz:
 
{| border="0"
|}
 
* laugarren urratsean fruktosa-1,6 difosfatoaren zatiketa gertatzen da. 6 karbono dituen molekula horretatik 3 karbono dituzten bi molekula sortzen dira: dihidroxiazetona fosfatoa eta glizeraldehido-3 fosfatoa:
 
{| border="0"
|}
 
* bosgarren erreakzioan isomerasa batek dihidroxiazetona fosfatoa glizeraldehido-3 fosfato bihurtzen du:
 
{| border="0"
 
 
* seigarren erreakzioan glizeraldehido-3 fosfatoak fosforilazioa eta oxidazioa jasaten du, 1,3-difosfoglizeratoa agertuz. Fosfatoa gastatzen da eta NAD<sup>+</sup> erreduzitzen da:
 
[[Fitxategi:Glycolyse etape6.png|center]]
 
 
* hurrengo pausuan 1,3-difosfoglizeratoaren desfosforilazioa gertatzen da, ATP agertuz:
 
[[Fitxategi:Glycolyse etape7.png|center]]
 
 
* zortzigarren erreakzioan 3-fosfoglizeratoaren isomerizazioa burutzen da, 2-fosfoglizeratoa agertuz. Fosfato taldea 3. karbonotik 2. karbonora pasatzen da:
 
[[Fitxategi:Glycolyse etape8.png|center]]
 
 
* azkenaurreko erreakzioan enolasa izeneko entzimak 2-fosfoglizeratoaren lotura bikoitza eratzen du, ur molekula bat askatuz eta fosfoenolpirubato sortuz:
 
[[Fitxategi:Glycolyse etape9.png|center]]
 
 
* glukolisia desfosforilazio batekin amaitzen da, fosfoenolpirubatotik pirubatoa eta ATP agertuz:
 
[[Fitxategi:Glycolyse etape10.png|center]]
Glukolisian sartzen den glukosa molekula bakoitzeko honako molekula hauek sortzen dira:
 
* 2 ATP
* 2 NADH
* 2 mol [[azido pirubiko]]
* 2 mol H<sub>2</sub>O
 
Ikusten denez, glukolisian 2 ATP besterik ez dira sortzen degradatzen den glukosa molekula bakoitzeko.
Hori jakinda erraza da glukolisiaren errendimendu energetikoa kalkulatzea:
 
* 1 mol ATP: 7,3 Kcal.
* 1mol glukosa: 689 kcal.