«DNAren erreplikazio»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Robot: Cosmetic changes
t (BetoñoBot(r)en aldaketak ezabatu dira, TheklanBot(r)en azken bertsiora itzuliz.)
t (Robot: Cosmetic changes)
Bera, erreplikazio bakoitzean informazio genetikoaren zati bat galtzen da. Honek eraginik ez izateko, gure ADN molekulen muturretan dauden sekuentziak bereziak dira. [[Telomero]] izena ematen zaie. Sekuentzia errepikakorrak dira eta ez dute informazio genetikorik gordetzen, beren funtzioa informazioa babestea da. Zahartzean ordea, telomeroak agortzen joaten dira eta horrek arazoak dakartza.
 
Gure organismoko zenbait zelulek telomeroak eraberritzeko ahalmena dute. Hauek zelula birsortzaileak dira, hau da, [[gameto]]ak (obulu eta espermatozoideak). Izaki berriak sortzen dituztenez, ahalik eta telomero gehien sortu behar dituzte. Zelula hauetan [[telomerasa]] izeneko entzima bat dago eta honek telomeroak eraberritzeko balio du.
 
Berez, zelula guztiek dute telomerasa sintetizatzeko gaitasuna, baina zelula birsortzaileetan [[gene]] hori erabilgarria den bitartean, besteetan ez da horrela. Hau, zelulen espezializazioagatik gertatzen da, denek informazio bera baitute.
[[Ugaztun]]en zeluletan 24 ordutan milaka aldaketa gertatzen dira, baina 1000tik bakarra bihurtzen da mutazio, besteak konpondu egiten dira.
 
Gertatzen diren aldaketa arruntenak base bikoteen ordezkapenak, bikote berriak gehitzea eta kentzea izaten da. Base nitrogenatuen desaminazioak askotan ikusten dira, amino talde hori nahiko erraz askatzen baita. Desaminazioari esker, [[zitosina]] [[urazilo]] bihurtzen da. Hau aldaketa handia da, C≡G zegoen tokian U≡G agertuko baita. Ondorioz, uraziloa [[adenina]]rekin parekatuko da, U=A, eta adenina hau [[timina]]rekin, T=A. Beste base nitrogenatuen desaminazioa ez da hain arrunta.
 
Beste aldaketa arrunt bat kate eta base nitrogenatuaren arteko lotura apurtzean datza. Honela, base nitroganatu gabeko nukleotido bat gelditzen da. Hau depurinazioa bezala ezagutzen da, gehienetan base nitrogenatu purikoa galtzen delako.
Aitzitik, gertatzen diren aldaketa gehienak konpondu egiten dira, gure organismoak badituelako horretarako mekanismoak. Gaizki parekatutako base bikoteen konponketan, bietako zein dagoen gaizki ezagutzean datza gakoa. Horretarako, erreplikazioan [[Dam metilasa]] izeneko entzima berezi bat dago. Honek erreplikazioan zehar eredu bezala erabiltzen den katea metilatu egiten du. Honi esker jatorrizko katea zein den jakiten da eta konpondu beharrekoa bestea dela ere bai.
 
[[Mut proteina|Mut proteinek]] gaizki dagoen sekuentzia ezagutu eta bertan kokatzen dira. Gero, bikote okerrik dagoen ikusteko errepasatu egiten dute. Proteina hauek 1000 base bikoteko sekuentziak eerepasatzen dituzte bi aldeetara. Gaizki dauden nukleotidoak kendu eta berriak jartzen dira. Horretarako, katearen barruan dauden nukleotidoen lotura hidrolizatzeko [[endonukleasa]] entzima erabiltzen da.
 
Batzutan nukleotido bat zuzentzeko 1000 berritu behar izaten dira. Nukleotidoen sintesian trifosfatoak behar direnez, energetikoki oso garestia da hau. Gainera, zuzenketa hauek erreplikazioan zehar egin behar dira, denbora pasa eta gero, detektatzeko zailagoak baitira.
* [[ARN]]
* [[Transkripzio]]a
* [[itzulpen (genetika)|ItzulpenItzulpena]]a
 
[[Kategoria:Biologia molekularra]]
[[Kategoria:Genetika]]