«Errealismo sozialista»: berrikuspenen arteko aldeak

t
robota Erantsia: be-x-old:Сацыялістычны рэалізм; cosmetic changes
No edit summary
t (robota Erantsia: be-x-old:Сацыялістычны рэалізм; cosmetic changes)
'''Errealismo sozialista''' komunismoaren ideiak artean islatzea helburu duen korronte estetikoa da. [[Sobietar Batasuna]]ren garaian korronte artistiko nagusienetako bat izan zen, batez ere [[Stalin|Iosif Stalinen]] garaian. [[Txina]] eta beste hainbat herrialde sozialistetan ere badaude korronte honen obrak.
 
== Sobietar Batasunean ==
 
Hirurogei urte inguruz Sobietar Batasuneko korronte artistiko ofiziala izan zen errealismo sozialista. [[Komunismo]]aren ideiek ondasunak guztionak direla esaten duenez, artearen ekoizpena propaganda erreminta indartsu gisa ikusi zen. 1917ko [[Urriko Iraultza]]n Proletkult (Proletarioen Kultura eta Ilustraziorako Erakundeak) deituriko instituzioa ezarri zuten [[boltxebike]]ek, eta arte zerbitzua [[proletarioen diktadura]]ren eskuetan jarri zen.
Stalinen heriotzaren ondoren (1953) murrizketak lasaitu ziren arren, argitalpenek kontrolak jasan jarraitu zuten. Artista askok erbestera jo zuten arrazoi horregatik. 1974an esaterako, Mosku kanpoaldean egin zen arte erakusketa bat bertan behera utzi zuten. Artelanak apurtu edota eraitsi egin zituzten. [[Mikhail Gorbatxov]]ek [[perestroika]] martxan jarri zuenean artea ulertzeko beste korronteak bizitu egin ziren, baina errealismo sozialistak ere aurrera jarraitu zuen estatuaren arte ofizial bezala, 1991. urtera arte. Sobietar Batasunaren gainbehera iritsi zenean soilik hasi ziren artistak zentsurarik gabe lanean.
 
== Beste herrialdeetan ==
 
[[Fitxategi:Wuhan-Flood-Memorial-0226.jpg|thumb|[[Wuhan]]go jendea borrokan, 1969an eraikitako monumentu batean.]]
Komunistak ziren herrien artean Yugoslavia izan zen salbuespenetako bat, 1948tik aurrera baztertu baitzuen sistema sobietarretik zetorren errealismo sozialista. Artisten artean askatasun gehiago zegoen. <ref>{{en}} [http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+yu0035) Yugoslavia: ''Introduction of Socialist Self-Management'']</ref> Garai hartan Yugoslaviako intelektualetako bat zen Miroslav Krležak hitzaldi bat eman zuen Yugoslaviako Idazleen Elkartearen hirugarren biltzarrean, 1952an. Hitzaldi hark aro berri baten hasiera markatu zuen Yugoslaviako arte korronteetan, errealismo sozialista dogmatikoa baztertu egin zuen eta.
 
== Sustraiak ==
 
XIX. mendearen erdialdekoak dira errealismo sozialistaren lehendabiziko agerpenak. Literatur iraultza bat suposatu zuen mugimenduak [[Britainia Handia]]n eta [[Frantzia]]n. [[Errusia]]n, XX. mende hasieran hedatu zen errealismo sozialista, batez ere, [[Maxim Gorki]] idazlearen lanei esker. Beste idazle batzuek ere bere egin zuten korrontea: Katsiubinsky Rainis, Akopian, eta Edvoshvilik esaterako. Eguneroko bizimodua ikuspuntu sozialista batekin konbinatu zuten.
 
 
== Erreferentziak ==
{{reflist}}
 
== Kanpo loturak ==
* {{en}} [http://www.marxists.org/subject/art/visual_arts/painting/exhibits/socialist-realism.htm Marxists.org Errealismo sozialistari buruzko web orria]
* {{en}} [http://www.korpanyuk-art.com/ Errealismo sozialistaren arte galeria]
* {{en}} [http://horvath.members.1012.at/soc.htm Arte politikoen museo birtuala – Errealismo sozialista]
 
[[Kategoria:Artea]]
[[Kategoria:Sozialismoa]]
 
[[be-x-old:Сацыялістычны рэалізм]]
[[bg:Социалистически реализъм]]
[[cs:Socialistický realismus]]
[[de:Sozialistischer Realismus]]
[[en:Socialist realism]]
[[et:Sotsialistlik realism]]
[[es:Realismo socialista]]
[[et:Sotsialistlik realism]]
[[fi:Sosialistinen realismi]]
[[fr:Réalisme socialiste soviétique]]
[[gl:Realismo socialista]]
[[he:ריאליזם סוציאליסטי]]
[[hr:Socrealizam]]
[[hu:Szocialista realizmus]]
[[it:Realismo socialista]]
[[ja:社会主義リアリズム]]
[[he:ריאליזם סוציאליסטי]]
[[ka:სოციალისტური რეალიზმი]]
[[lt:Socialistinis realizmas]]
[[hu:Szocialista realizmus]]
[[mn:Социалист реализм]]
[[nl:Socialistisch realisme]]
[[ja:社会主義リアリズム]]
[[no:Sosialistisk realisme]]
[[pl:Socrealizm]]
[[ro:Realism socialist]]
[[ru:Социалистический реализм]]
[[sq:Realizmi socialist]]
[[sk:Socialistický realizmus]]
[[sq:Realizmi socialist]]
[[sr:Социјалистички реализам]]
[[fi:Sosialistinen realismi]]
[[sv:Socialistisk realism]]
[[tr:Sosyalist gerçekçilik]]
101.817

edits