«Probabilitate-banaketa»: berrikuspenen arteko aldeak

t
robota Erantsia: ro:Distribuţii de probabilitate; cosmetic changes
t (robota Erantsia: sl:Verjetnostna porazdelitev)
t (robota Erantsia: ro:Distribuţii de probabilitate; cosmetic changes)
[[Probabilitate teoria]]n eta [[estatistika]]n, '''probabilitate banakuntza''' batek [[zorizko aldagai]] batek har ditzakeen balioak, balio hauei dagokien probabilitateekin batera, ezartzen ditu. Probabilitate banakuntza diskretuak eta jarraiak izan daitezke. '''Diskretua''' edo '''jarraia''' den, probabilitate banakuntza era ezberdinetan definitzen da.
 
== Probabilitate banakuntza diskretuak ==
 
Probabilitate banakuntza diskretuetan, zorizko aldagaiak balio kopuru jakinak, finitua edo ez, edo hartzen du. Adibidez, seiko bat jaurtitakoan suertatutako puntu kopurua (1,2,3,4,5,6), puntu kopuru bakoitzeko probabilitateekin batera, probabilitate banakuntza diskretua da. 6 zenbakia atera arte beharrezko jaurtiketa kopuruaren probabilitate banakuntza ere diskretua da, baina hartzen duen balio kopurua infinitua da (1,2,3,...).
Probabilitate banakuntza diskretuak [[probabilitate funtzio]]aren edo [[banaketa funtzio]]aren bitartez definitzen dira.
 
[[ImageFitxategi:Discrete probability distrib.png|right|thumb|Probabilitate banakuntza diskretu bateko probabilitate funtzioaren irudizko adierazpidea: balio posibleak (1,3,7) dagozkien probabilitateekin batera agertzen dira.]]
 
[[Probabilitate funtzio]]aren bitartez zorizko aldagaiaren ''x'' balioaren probabilitatea ''x'' balioa probabilitate funtzioan ordeztuz kalkulatzen da zuzenean. Adibidez, makina batek egun batean duen matxura kopuruak probabilitate funtzio honi jarraitzen diolarik:
Banaketa funtzioa probabilitate funtziotik eratortzen da eta alderantziz: bata ezaguturik, bestea eman daiteke.
 
== Probabilitate banakuntza jarraiak ==
 
Probabilitate banakuntza jarraietan zorizko aldagaiak [[tarte]] bateko balio guztiak hartzen ditu. Adibidez, osagai baten iraupenak <math>[0,\infty)\,</math> bitarteko balio guztiak har ditzake teorian. Probabilitate banakuntza jarraiak [[trinkotasun funtzio]]aren bitartez edo [[banaketa funtzio]]aren bitartez definitzen dira.
 
Trinkotasun funtzioek ez dute zorizko aldagaiaren ''x'' balio bat ordezkatuz ''x'' balio hori gertatzeko probabilitatea. Izan ere, ''x'' balio jakin eta zehatz bat gertatzeko probabilitatea 0 baita, tarte batean infinitu puntu daudelako. Horrela, probabilitate banakuntza jarraietan tarteeetako probabilitateak bakarrik kalkulatzen dira. Trinkotasun funtzioaren bilakaera [[probabilitate]]a zorizko aldagaiaren izate eremuan nola banatzen den azaltzen du.
 
[[Fitxategi:Exponential distribution pdf.png|thumb|right|280px|Trinkotasun funtzio hauetan, ''x'' balioak zenbat eta handiago, tartetan emanda betiere, suertatzeko probabilitatea orduan eta txikiagoa da.]]
[[pl:Rozkład prawdopodobieństwa]]
[[pt:Distribuição de probabilidade]]
[[ro:Distribuţii de probabilitate]]
[[ru:Распределение вероятностей]]
[[simple:Probability distribution]]
101.574

edits