Ireki menu nagusia

Aldaketak

ez dago edizio laburpenik
[[Fitxategi:Farabundo Martí tomb.JPG|300px|thumb|Farabundo Martiren hilarria San Salvadorren]]
 
'''Agustin Farabundo Marti Rodriguez''' ([[Teotepeque]] ([[El Salvador]]), 1893ko maitzaren 5a – [[San Salvador]], 1932ko otsailaren 1ena1a) politiko komunista salvadortarra izan zen.
 
 
 
== Gazte aroaGaztaroa ==
 
 
 
Farabundo Martí-k, Santa Cecilia de Santa Tecla eskolan ibili ondoren Zuzenbidetza ikasi zuen Salvadorko Unibertsitatean. 1920an Guatemalara deportatu zuten [[Melendez-Quiñonez]]-en gobernuaren aurkako borroka sustatu izanagatik. Herbestean egonik, 1925. urtean [[Ertamerikako Alderdi Komunista]] sortu zuen.
 
 
Urte hortanhorretan Salvadorrera itzuli zen [[Laguntza Gorri Internazionalaren]] ordezkari bezala, eta [[Langile Salvadortarren Lurralde Federazioaren]] antolakuntzan aritu zen. Atxilotua eta herrialdetik bidalia izan zen hainbat alditan, baina antolakuntza eta propagandan lanean jarraitu zuen Internazional Komunistako ordezkari bezala. 1928an [[Estatu Batuetara]] bidaiatu zuen [[Amerikako Liga Antiinperialistarekin]] bat egiteko. Hauek [[Nikaraguara]] bidali zuten non [[Augusto Cesar Sandinoren]] idazkari bezala lanean aritu zen.
 
==
 
 
[[Salvadorko Alderdi Komunistako]] ([[PCS]] gaztelerako sigletatik, 1930. urtean sortua) kide izan zen [[El Salvador]] nazioarteko krisi ekonomikoa jasaten ari zela. [[Arturo Araujo]] presidentea boteretik botata iritsi zen [[Maximiliano Hernandez Martinez]] jenerala agintera. 1932ko urtarrileko hauteskundeetan parte hartu zuen [[PCS]]-ek, baina hurrengo egunetan hauetan iruzurra salatu zuen. [[PCS]]-ko buruek herri-altxamendu popular bat prestatzen hasi ziren gobernu martinistaren aurka. Farabundo Marti atxilotua izan zen 1932ko urtarrilaren 19an [[San Salvadorko]] San Miguelito auzoko etxe batean ikasle batzuekin aurkitzen zela (Alfonso Luna eta Mario Zapata). Altxamendua 1932ko urtarrilaren 22an hasi eta mendebaldean zehar hedatu zen. Nekazariak kuartel batzuen agintearekin egitea lortu zuten, baina ez zeuden ondo armaturik eta ez zuten plan zehatzik ere ez. Altxamendua zapaldua izan zen Martinez presidenteagatikpresidentearengatik, errepresio oso gogorrarekin, 15.000tik 30.000ra hildako egon zirelarik (inoiz ez da hilketaren zifra zehatzik ezagutu).
 
Marti, Luna eta Zapata kideekin batera epaituaepaitu eta heriotz zigorra ezarri ondoren, 1932ko otsailaren 1ean fusilatuak izan ziren. Beste hainbat lider hil zituzten, hala nola [[Feliciano Ama]] ([[Izalco]]-ko lider indigena) edo Francisco Sanchez (Juayua-ko altxamendua zuzendu zuena).
 
 
 
Salvadorko ezkertiarrek Farabundoren pertsonairudia, egon diren gobernu militarren aurkako erresistentziako ikurtzat hartzen dute. 1980ean gerrilen antolakuntzako aliantzari (gaur egun alderdi politiko bat bilakatu da, 2009ko hauteskundeak irabazi dituelarik) bere izena eman zitzaion, [[Askatasun Nazionalerako Farabundo Marti Frontea]] ([[FMLN]] gaztelerazko siglengatik). [[El Salvadorko gerra zibilean]] (1980-1992) [[FMLN]]-n parte bilakatu den talderik garrantzitsuenak ere bere izena zeraman: [[“Farabundo Marti” Askatasunerako Indar Popularra]]. 1972an, Jorge Arias Gomez historiagileak ''Farabundo Marti: Esbozo biografico'' izeneko liburu bat argitaratu zuen bere bizitzari buruzko detaile ugari emanez.
Anonymous user