«Uniform Resource Locator»: berrikuspenen arteko aldeak

t
robota Aldatua: es:Localizador uniforme de recursos; cosmetic changes
t (robota Erantsia: nn:Uniform Resource Locator)
t (robota Aldatua: es:Localizador uniforme de recursos; cosmetic changes)
== Definizioa ==
URLaren formatu orokorra honakoa da:
* protocolo://máquina/directorio/fichero
Beste datu batzuk ere gehi daitezke:
* protocolo://usuario:contraseña@máquina:puerto/directorio/fichero
Adibidez: ''<nowiki>http://es.Wikipedia.org/</nowiki>''
 
Hainbat URLren adibideak:
 
* http – HTTP errekurtsoak
* https – SSLri buruzko HTTPak
* ftp – File Transfer Protocol
* mailto – E-mail helbideak
* ldap - LDAP Lightweight Directory Access Protocol bilaketa
* file – ordenagailuan edo sare lokalean dauden errekurtsoak
* news - Usenet (newsgroup) albisteak
* gopher – Gopher protokoloa (dagoeneko ez da erabiltzen)
* telnet – Telnet protokoloa.
* data – dokumentuetan zati txikiak sartzeko erabiltzen den eskema
 
URL eskema batzuk, 1994ean zehaztu ziren lehenengo aldiz RCF 1630ean, urte bat beranduago RFC 1738 eta RFC 1808 zehatzagoengatik ordezkatuak izan ziren.
eskema://anfitrión:puerto/ruta?parámetro=valor#enlace
 
* Eskema, HTTP kasuan, gehienetan http-ren baliokidea izaten da, baina https ere izan daiteke, HTTP, TLS (konexio seguruago bat) batera konektatzen denean.
* Web (nabigatzailea) ugarik, Eskema://usuario:contraseña@anfitrión:puerto/...erabiltzeko baimena ematen dute, HTTPa baimentzeko. Formato hau, ekintza gogoangarri bezala erabilia izan da, bere horretan dabiltzan zerbitzariak nortzuk diren ez identifikatzeko. Hori dela eta, web ugarik beren laguntza emateaz utzi dute(formato honi). RFC 3986ko 3.2.1 sekzioak, erabiltzaile/kontrazeinua beste modu batean adieraztea (helbide barran ez den beste nonbaiten) gomendatzen die lehen aipatutako segurtasun arazoak direla eta, eta kontrazeinua inoiz testu batean agertu behar ez delako.
* Anfitrioia, URLn gehien nabarmentzen den zatia, ia guztietan zerbitzailearen izena izaten da, adibidez: www.wikipedia.org, google.com,etab.
* Portua, TCP portu zenbaki bat zehazten du baina askotan alde batera uzten da (kasu honetan alde batera uzteagatik balorea 80koa da) y seguruenik, erabiltzailearentzako URL guztian inportantzia gutxien duen zatia da.
* Ruta, softwarea ezartzeko usatzen dute erabiltzaileak, baina kasu askotan, artxibo baten izena zehazteko erabiltzen da. Adibidez, la ruta /wiki/Vaca artxiboaren wiki, (seudo-)direktorioa eta Vaca, (seudo-)izena izango lirateke.
* Kontsulta, parametro-balioa. Kendua izan daiteke edo parametro-balio bat edo gehiago egon daitezke. Azken hau honela jarriko litzateke, ?param=valor&otroParam=valor&.... Parametro-balioak garrantzia dute soilik, rutak zehaztutako artxiboa automatikoki sortutako web orria denean. Normalean, informazio zehatza daramate erabiltzaile bati eta momentu zehatz batean, adibidez, erabiltzailearen izena, hitz konkretu baten bilaketa,etab.
* Lotura, “fragmentu identifikatzaile” bezala ezagutua da eta web orri bateko leku garrantzitsuei erreferentzi egiten die; adibidez, orri honek barne-loturak ditu orri buru guztietan. Honek webean zehar puntu batetik bestera salto egiteko aukera ematen dizu.
 
 
URL HTTP batek Interneteko edozein tokitik rekurtso bat errekuperatzeko beharrezkoak diren informaziozko lau elementu funtsezkoak direkzio sinple batean konbinatzen ditu:
 
* Komunikatzeko erabiltzen den protokoloa
* Anfitriona (servidorea), zeinekin komunikatzen den
* Sare portua servidorean konektatzeko
* Bitarteko ibilbidea servidorean (adibidez, bere artxibo izena)
 
URL tipiko bat honelakoa izan daiteke:
non,
 
* http protokoloa da
* es.wikipedia.org anfitrioia da
* 80, portuaren zenbakia da serbidorean
* /wiki/Special:Search bitarteko ibilbidea da
* ?search=tren&go=Go bilaketa katea da; parte hau hautazkoa da.
 
Web nabegadore askok ez dute erabiltzaileak “http:/” sartzea eskatzen web orrialde batera sartzerako Orduña, zeren eta HTTP web nabegadoreetan erabiltzen den protokolorik ohizkoena da. Era berean, 80 HTTPren berezko portua denez, ez da apenas espezifikatzen. Azken finean, URL partzial bat sartzen da, hala nola, www.wikipedia.org/wiki/Train. Orrialde nagusi batera joateko normalean anfitrioiaren izena sartzen da, www.wikipedia.org adibidez.
[[en:Uniform Resource Locator]]
[[eo:URL]]
[[es:Localizador Uniformeuniforme de Recursosrecursos]]
[[et:Internetiaadress]]
[[fa:نشانی اینترنتی]]
100.461

edits