«Galaxia espiral»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Euskaltzaindiaren 12. araua
t (robota Aldatua: hr:Spiralna galaktika)
t (Euskaltzaindiaren 12. araua)
== Egitura kiribilaren jatorria ==
 
Beso kiribilen eraketari buruzko lehen azterketak, [[Bertil Lindblad]]enak dira. Izarrak, modu iraunkorrean [[kiribil]] forman antolatuak ezin daitezkeela egon ohartu zen. Galaxiaren diskaren errotazio abiadura, galaxiaren erdialderaino dagoen distantziarekin aldatu egiten denez, beso erradial bat, kurbatua ikusiko litzateke galaxiak errotatzean. Besoak, errotazio gutxi batzurenbatzuen ondoren, kurbatura gehituko luke, galaxian geroz eta gehiago bilduz. Hau ez da ikusten dena.
[[Fitxategi:Spiral galaxy arms diagram.svg|thumb|Galaxia kiribilen besoen azalpena]]
Lehen teoria onargarria, [[C. C. Lin]]ek eta [[Frank Shu]]k eman zuten [[1964]]an. Beso kiribilak, dentsitate uhin kiribilen manifestazioak zirela iradoki zuten. Izarrak, arinki eliptikoak ziren orbitetan mugitzen zirela eta euren orbiten orientazioa elkarlotua zegoela suposatu zuten, hau da, orbita eliptikoek, euren orientazioa aldatzen dute, batzuk besteekiko, arinki, galaxiaren erdialderako distantziaren arabera, diagraman ikus daitekeen bezala. [[Orbita]] hauek, guneren batzuetan hurbilago daude, beso itxura hartzen dutelarik. Izarrak, ez dira, beti, ikusten ditugun posizioan mantentzen, baizik eta besoetatik igarotzen direla euren orbitetan mugitzean.
12.090

edits