«Jerusalemgo tenplua»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Robot: Automated text replacement (- aurkitzen da + dago & - aurkitzen dira + daude & - aurkitzen den + dagoen & - aurkitzen dena + dagoena & - aurkitzen dela + dagoela & - aurkitzen zen + zegoen & - aurkitzen baita + baitago)
t (Robot: Automated text replacement (- aurkitzen da + dago & - aurkitzen dira + daude & - aurkitzen den + dagoen & - aurkitzen dena + dagoena & - aurkitzen dela + dagoela & - aurkitzen zen + zegoen & - aurkitzen baita + baitago))
[[Fitxategi:TempleJerusalem.jpg|thumb|right|300px|Herodesek berreraikitako Jerusalengo Tenpluaren irudikapena]]
'''Jerusalemeko Tenplua''' [[Israel]]go herriaren [[santutegi]] bat izan zen, [[Moria]] mendiaren zelaigunean, [[Jerusalem]]en. Egun, [[Harkaitzeko Kupula]] eta [[Al Aksa mezkita]] aurkitzen diradaude, [[Mezkiten Zelaigunea]]n.
 
== Lehen tenplua ==
[[Salomon]]en tenplua [[K. a. X. mende]]an eraiki zen, gutxi gora behera, [[K. a. 960]]ko hamarkadan, mendetan zehar, [[Irteera (Biblia)|Irteeratik]], Jainkoaren gurtza eta biltzar leku bezala erabiltzen zen [[Tabernakulu]]a ordezteko. Lan honetarako, [[Tiro (Libano)|Tiroko]] erregea zen [[Hiram I.a Tirokoa|Hiramen]] laguntza izan zuen.
 
Tenplua bera, [[Biblia]]k ematen duen deskribapenaren arabera, eraikin luze eta nahiko estua zen, luzetaranzko ardatz batetan, Ekialde-Mendebalde norantzan jarria. Eraikinak, 30 metroko barne luzera izango zuen, 10 metroko zabalera eta beste 10 metroko garaiera. Bere dimentsioak, beraz, jauregi-kapera baten antzekoagoak ziren, gurtza kanpoaldean egiten baitzen. Bere sarreraren alboetan, ''Yajin'' eta ''Boaz'' izeneko bi zutabe eraiki ziren. Apaizak eta erregea, tenpluan, urreztaturiko [[ate]] handi batetatik sartzen ziren, 10 metroko altuera eta 4ko zabalera zuena. Ate horren atzean, sarrerako [[atondo (tenpluak)|atondoa]] aurkitzen zenzegoen, ''Ulam''a. Atondo honen ondoren, gela nagusia aurkitzen zenzegoen, ''Heijal'' edo Santua, [[leiho]] garai batzuen bidez argiztatua. Zabalerak eta luzerak, 1:2ko proportzioa zuen. Horrek, Heijalaren oinplanoa, karratu bikoitz batez osatua zegoela esan nahi du. Harrizko forjaketa, [[zedro]] zurezko zola batekin estali zen. Heijalaren [[horma]]k, zedro xaflekin estali ziren, [[Libano]]ko mendietatik ekarri zirenak, forjaketaren [[habe]]en material berbera.
 
Hirugarren gela, ''Devir'', ''Kodesh Hakodashim'' edo Santuen Santua (''sancta sanctorum'')a, atzealdean aurkitzen zenzegoen, Heijala baino maila goragoan eta bertara, eskailera batetik igoz bakarrik hel zitekeen. Devirrak, [[kubo]] baten forma zuen eta bere neurriak 10x10x10 ziren, eta honen erdian, [[Itun Kutxa]] kokatu zen. Hau, kutxatzar handi bat zen, [[akazia]] zurez egina, [[urre]]zko xaflekin estalia eta, izkinetan, lau eraztun zituela bertan, arka bera garraiatzeko haga batzuk jartzen zirenak. Arkaren barnean, [[Legearen Harlauzak]] gorde ziren, Jainkoak berak Moisesi emandakoak. Harlauza honetan, [[Hamar Manamenduak]] idatzi ziren, Jainkoa eta Israelen arteko konexio gisa balio zutelarik.
 
Judutar herriaren Irteeraren garaian, Kutxa Tabernakuluan gordeta zegoen, azkenik, [[David]] erregeak Jerusalenera ekarri zuena. Jainkoaren boterea jada egiaztatua izan zen Kutxaren bidez, [[Jeriko]]ren harresiak, judutarrak, haren aurretik Kutxarekin igaro zirenean.
12.090

edits