«Probabilitate-banaketa»: berrikuspenen arteko aldeak

zabaldu
(zabaldu+irudi)
(zabaldu)
 
Banaketa funtzioa probabilitate funtziotik eratortzen da eta alderantziz: bata ezaguturik, bestea eman daiteke.
 
==Probabilitate banakuntza jarraiak==
 
Probabilitate banakuntza jarraietan zorizko aldagaiak [[tarte]] bateko balio guztiak hartzen ditu. Adibidez, osagai baten iraupenak <math>[0,\infty)\,</math> bitarteko balio guztiak har ditzake teorian. Probabilitate banakuntza jarraiak [[trinkotasun funtzio]]aren bitartez edo [[banaketa funtzio]]aren bitartez definitzen dira.
 
Trinkotasun funtzioek ez dute zorizko aldagaiaren ''x'' balio bat ordezkatuz ''x'' balio hori gertatzeko probabilitatea. Izan ere, ''x'' balio jakin eta zehatz bat gertatzeko probabilitatea 0 baita, tarte batean infinitu puntu daudelako. Horrela, probabilitate banakuntza jarraietan tarteeetako probabilitateak bakarrik kalkulatzen dira. Trinkotasun funtzioaren bilakaera [[probabilitate]]a zorizko aldagaiaren izate eremuan nola banatzen den azaltzen du.
 
[[Fitxategi:Exponential distribution pdf.png|thumb|right|280px|Trinkotasun funtzio hauetan, ''x'' balioak zenbat eta handiago, tartetan emanda betiere, suertatzeko probabilitatea orduan eta txikiagoa da.]]
 
Adibidez, osagai baten iraupena trinkotasun funtzio honi jarraituz banatzen dela ezartzen bada:
 
:<math>f_X(x)=\lambda e^{-\lambda x}\ ;\ \ x>0</math>
 
Trinkotasun funtzioa beherakorra denez, iraupen handiek, tartetan, gertatzeko probabilitate txikiagoa dute, <math>\lambda\,</math> [[parametro (estatistika)|parametro]] guztietarako.
 
Banaketa funtzioek, berriz, balio jakin batetik beherako probabilitatea adierazten dute (balio jakin hori barne zein kanpo, aipatu bezala balio bateko probabilitatea 0 baita, probabilitate banakuntza jarraietan). Adibidez, aurreko trinkotasun funtzioari dagokion banaketa funtzioa hau da:
 
:<math>F_X(x)=P(X<x)=1- e^{-\lambda x}\ ;\ \ x>0</math>
 
[[Kategoria:Estatistika]]
48.195

edits