Ushebti: berrikuspenen arteko aldeak

Ezabatutako edukia Gehitutako edukia
t robota Erantsia: pt:Shauabti
No edit summary
1. lerroa:
[[Fitxategi:Egyptian funerary figurines louvre 180flip.jpg|thumb|200px|right|Ushebtiak (ehorzketa iruditxoak) [[Louvreko Museoa]]n.]]
'''Ushebti''' (baita ere '''Shabti''' edo '''Shawabti''', ''"erantzuten dutenak"'') [[Antzinako Egipto]]n hilobian uzten ziren ehorzketa iruditxoak ziren. Estatuatxo hauen betebeharra, hildakoari [[Duat]]ean balio izatea zen. Gehienak, [[buztin]]ezkoak, [[zur]]ezkoak edo [[harri]]zkoak ziren, baliotsuenak, [[lapislazulilapis lazuli]]z eginak zeuden arren.
 
Bere izena, aldatzen joan zen egiptoar hizkuntzarekin batera. Inperio ertainean shabti deituak izan ziren, shauabti Inperio berrian, eta ushebti [[Egiptoko Aro Berantiarra|Egiptoko Aro Berantiarretik]] aurrera.
6. lerroa:
Alerik antzinakoenak Bershako ''Gua''ren hilobitik datoz.
 
OroharOro har, momia erako irudiak ziren, hildakoaren irudira, aitzur bat zutelarik, eta, batzuetan, bizkarrean zaku bat ere bai. Inperio ertainean, [[Sarkofagoetako Testuak|Sarkofagoetako Testuetako]] 472. sorginkeria idatzia zeramaten. Inperio Berrian, aurrealdean, [[Hilen Liburua]]ren VI. atala zuten idatzia, errezitatuz, bizia ematen ziena eta hildakoaren ordez lan egin zezaketelarik.
 
Hilobietan utzitako ushebti kopurua, aldatu egiten zen garaia eta pertsonaiaren garrantziaren arabera. Inperio berriko zenbait lurperaketek, 365 ushebti zituzten, edo gehiago, bakoitza, urteko egun bakoitzarengatik. [[Tutankamon]] [[faraoi]]aren hilobian lareun ushebtitik gora aurkitu ziren, [[Seti I.a]]renean, zazpirehundikzazpiehundik gora, eta [[Taharqo]]renean, milatik gora.
 
== Aurrekariak ==
Estatuatxo hauen aurrekariak, exekuzio erritualen praktika primitiboetan aurkitzen da. [[I. dinastia]]n [[Dyer]] faraoia bere emaztearekin batera lurperatua izan zen, eta, inguruan, ehun zerbitzaritik gora aurkitu ziren. [[II. dinastia]] amaitzean, sakrifizio erritualak, hilobietako harresietan grabatutako irudikapen sinbolikoengatik, ofrendaeskaintza eramaleen estatuatxo eta ofizio ezberdinak irudikatzen zituzten zerbitzariengatik ordeztu ziren. Inperio Ertainetik aurrera, ushebtien erabilera ezartzen da.
 
== Kanpo loturak ==
{{commonscat|Ushabti}}
*{{es}}[http://www.egiptologia.org.ve/articulos/religion/ushebtis/index.php Ushebtiak: Henry Alex Martínez R.]
*[http://www.everyoneweb.es/ushebtis Ushebtis Egipciosegiptoarrak]
*[http://ushebtisegipcios.blogia.com Ushebtis Egipciosegiptoarrak - BlogBloga]
*[http://es.youtube.com/user/USHEBTIS Mini docuementales sobre Ushebtisdokumentalak]
*[http://www.shabticollections.com Shabticollections]
*[http://www.shabtis.com Shabtis]