Bentzaldehido

C6H5−CHO formulako konposatu organikoa. Usain gozoko likido kolorge edo horixka, 179 °C-an irakiten duena eta −56 °C-an urtzen dena. Almendra mingotsean eratzen da.

Bentzaldehidoa edo aldehido bentzoikoa (C6H5CHO) formulako konposatu organikoa da. Eraztun bentzeniko bati lotuta formilo talde bat du. Aldehido aromatikoetan sinpleena da[1].

Bentzaldehido
Benzaldehyde.svg
Formula kimikoa C7H6O
SMILES kanonikoa 2D eredua
InChl 3D eredua
Osatuta oxigeno eta karbono
Mota benzaldehyde (en) Itzuli
Ezaugarriak
Dentsitatea
1,0415 g/cm³
Fusio-puntua −26 °C
Masa molekularra 106,042 u
Erabilera
Rola Zapore indartzaile
Arriskuak
NFPA 704
NFPA 704.svg
2
2
1
Flash-puntua 62 °C
Identifikatzaileak
InChlKey HUMNYLRZRPPJDN-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia 100-52-7
ChemSpider 235
PubChem 240
Reaxys 471223
Gmelin 17169
ChEMBL CHEMBL15972
ZVG 13380
EC zenbakia 202-860-4
ECHA 100.002.601
CosIng 74599
RxNorm 1314334
Human Metabolome Database HMDB0006115
KNApSAcK C00034452
UNII TA269SD04T
NDF-RT N0000022942
KEGG D02314 eta C00193
PDB Ligand HBX

Usain gozoko likido kolorge edo horixka da, 179 °C-an irakiten duena eta −56 °C-an urtzen dena. Almendra mingotsean eratzen da. Tindagaien eta lurrinen ekoizpenean, sintesi kimikoko bitartekari gisa eta disolbatzaile gisa erabiltzen da.

ProdukzioaAldatu

Bentzaldehidoa ekoizteko bide nagusiak toluenoaren klorazioa edo oxidazioa dira. Beste bide batzuk ere garatu dira, hala nola, alkohol bentzilikoaren oxidazio partziala edo bentzenoaren karbonilazioa[2].

ErreakzioakAldatu

Bentzaldehidoa azido bentzoikora oxida daiteke. Autooxidazioa ere gertatzen zaio giro-tenperatura airearen presentzian eta laborategiko laginetan ezpurutasunetako bat izaten da azido bentzoikoa[3].

Bentzaldehidoa hidrogenatzean alkohol bentzilikoa lortzen da.

Bentzadehidoa potasio zianuroz ingurune alkoholikoan erreakzionarazten denean bentzoina sintetizatzen da.

Ingurune oso alkalinoetan Canizzaroren erreakzioa pairatzen du; aldehidoaren molekula bat alkohol bentzilikora erreduzitzen da eta, aldi berean, beste bat azido bentzoikora oxidatzen da.

ErabileraAldatu

Nagusiki bentzaldehidoa elikagaiei eta lurrinei almendren usaina edo zaporea emateko usatzen da[4]. Kosmetikako produktuetan ere baliatzen da.

Industrian konposatu organiko askoren bitartekari moduan erabiltzen da botiketatik plastikoen aditiboetaraino.

ErreferentziakAldatu

  1. «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus Noiz kontsultatua: 2021-02-09.
  2. (Ingelesez) Brühne, Friedrich; Wright, Elaine. (2000). «Benzaldehyde» Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry (American Cancer Society) doi:10.1002/14356007.a03_463. ISBN 978-3-527-30673-2. Noiz kontsultatua: 2021-02-09.
  3. (Ingelesez) Sankar, Meenakshisundaram; Nowicka, Ewa; Carter, Emma; Murphy, Damien M.; Knight, David W.; Bethell, Donald; Hutchings, Graham J.. (2014-02-25). «The benzaldehyde oxidation paradox explained by the interception of peroxy radical by benzyl alcohol» Nature Communications 5 (1): 3332. doi:10.1038/ncomms4332. ISSN 2041-1723. Noiz kontsultatua: 2021-02-09.
  4. the editors of America's Test Kitchen. The Cook's illustrated baking book : baking demystified - with 450 recipes from America's most trusted food magazine. ISBN 978-1-936493-78-4. PMC 916085953. Noiz kontsultatua: 2021-02-09.

Kanpo estekakAldatu